Het is vandaag precies 155 jaar geleden dat de Vlaamse dichter en schrijver Prosper Van Langendonck werd geboren.

Prosper Van Langendonck vatte in Leuven de universitaire studies wijsbegeerte en letteren aan, maar kon die door familiale omstandigheden niet afmaken. Hij begon toen (in 1883) ook al sonnetten te schrijven, zoals “Aan een onbekende” (duidelijk geïnspireerd op Baudelaires “A une passante”).
Zijn vorming volstond wel om als ambtenaar te werken voor het ministerie van justitie. Vanaf 1890 begon zijn erfelijke schizofrenie zich te manifesteren, maar de liefde doet hem in 1896 even opflakkeren (’t Is me of ik uit een lange droom ontwaak) en nadat hij de raad van priester Daens had ingewonnen over zijn trouwplannen, liet hij zich op 23 december 1899 huwen (zoals Karel Van de Woestijne het formuleerde) met de twee jaar oudere Brusselse onderwijzeres Adèle Wouters. Hun huwelijk bleef kinderloos en na een paar jaar ging ze ervandoor. Eerder in 1899 kon Van Langendonck aan de slag als vertaler bij de diensten van de Kamer van Volksvertegenwoordigers. In 1918 moest hij echter wegens geestesziekte ontslag nemen.
In 1893 had Van Langendonck ondertussen samen met August Vermeylen, Emmanuel De Bom en Cyriel Buysse het literaire tijdschrift Van Nu en Straks opgericht, het tijdschrift dat de Vlaamse literatuur vernieuwde. Zijn opstel uit 1894 De herleving van de Vlaamse poëzij gold als manifest van de literaire vernieuwing. Daarin beschouwde hij Prudens van Duyse zowaar als onze beste dichter sedert Vondel! En hij kondigde ook een groot dichter aan en dat bleek dan hemzelf te zijn (eigenlijk had hij een minderwaardigheidscomplex, maar zoals dat vaak gaat wordt dat dan soms afgereageerd door hypomanische opstoten).
Binnen de redactie van het tijdschrift had hij als enige rooms-katholiek wel meer voeling met de traditionele stijl (hij wees b.v. Guido Gezelle af omwille van diens nonconformisme). In zijn werk vindt men veel katholieke thema’s die op een romantische, nogal zwaarmoedige manier, met naar moderne oren omslachtig taalgebruik, worden verwoord.
Via de literaire vereniging Distel leert hij Victor de la Montagne (1854-1915) kennen, de toenmalige minister van justitie. Die bezorgt hem na het afkondigen van de Gelijkheidswet (1898) een postje als vertaler (volgens de wet werden het Frans en het Nederlands immers “gelijk” gesteld en dus diende er veel meer vertaald te worden dan voorheen), wat hij behoudt tot hij in 1918 wordt ontslagen (met als voorwendsel een beschuldiging van activisme).
In zijn latere werken merkt men (o.a. de nadrukkelijk aanwezige “Weltschmerz”) meer en meer de invloed van zijn ziekte (erfelijke schizofrenie, ook zijn jongere zus Eugenie is eraan gestorven). Meer specifiek leed hij aan poriomanie of zwerfzucht (afkomstig van het Griekse “poreuein”, zwerven). Typisch is dat hij soms dagen aan een stuk doorstapt (b.v. van Amsterdam naar Antwerpen) zonder dat hij weet waar hij is. Dat weerspiegelt zich ook in zijn gedichten (b.v. “En verre tochten…”).
Door Maurice Gilliams werd hij “onze eerste grote zielsvermoeide” genoemd of ook nog: “onze eenzame dichter van het katholieke pessimisme” en de “dichter van de onmacht en de nederlaag”. Of zoals professor Van Elslander (op de foto van Jo Clauwaert tussen zijn toenmalige assistente en latere opvolgster Anne Marie Musschoot en mezelf) het formuleerde met zijn typische dubbelzinnige humor: “Hij richt zich als het ware op, komt tot een climax, maar valt dan weer naar beneden.”
Hij publiceerde een honderdtal verzen en sonnetten, meestal in Van Nu en Straks, maar ook in Dietsche Warande en Belfort.
Behalve poëzie schreef Van Langendonck ook kritische opstellen en pamfletten ter bevordering van de Vlaamse cultuur en literatuur. Een andere bijdrage tot het verspreiden van de Nederlandstalige literatuur in België en Nederland was zijn bloemlezing Vlaamse poëzie “De Vlaamsche oogst” van 1904. Nadien ondervond hij steeds meer last van zijn schizofrenie en overleed uiteindelijk op 7 november 1920 in een Brussels ziekenhuis.

Ronny De Schepper
(naar Wikipedia en de lessen van prof.Antonin Van Elslander)

2 gedachtes over “Prosper Van Langendonck (1862-1920)

  1. Je wetenswaardigheden over de edele dichter Prosper van Langendonck zijn vloeiend leesbaar, heeft die professor je dat geleerd? Is die priester Daens dé priester Daens? Van Langendonck was ook dichter vanwege zijn schizofrenie, uit noodzaak, om zijn geestelijke verwarringen te ordenen. Overigens, wat is die Anne Marie Musschoot een charmante jongedame, heb je een oogje op haar?

    Liked by 1 persoon

  2. Ik zou kunnen zeggen: het antwoord op al je vragen is een volmondig ja, maar dan schep ik (ik ben tenslotte “de schepper”) natuurlijk misverstanden wat die laatste vraag aangaat, aangezien ik een gelukkig getrouwd man ben. Maar Mieke weet wel dat ik altijd een boontje heb gehad voor haar :-)

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s