Gaston Lagaffe, bij ons beter bekend als Guust Flater, de sympathieke creatie van tekenaar André Franquin, viert vandaag zijn zestigste verjaardag!

André Franquin (1924-1997) gaf van zichzelf toe dat hij een slecht scenarist was, maar wat tekenen betreft heeft zelfs de zelfingenomen Hergé (een dorpsgenoot uit Etterbeek overigens) ooit van hem gezegd dat hij “een groot artiest is, waarnaast ik maar een armzalige tekenaar ben”.
Zelf kwam Franquin uit een familie waar zo goed als nooit gelachen werd. Zijn vader werkte op een bank en heeft het nooit kunnen verkroppen dat zijn zoon “maar” een tekenaar werd. Franquin ontwikkelde een minderwaardigheidscomplex dat hem nooit zou verlaten en waardoor hij alle publiciteit schuwde. Hij wilde zich niet laten fotograferen (hij was wel niet te beroerd een tekening van zichzelf als illustratie mee te geven) en hem interviewen was een hopeloze opgave.
Toen hij in 1946 bij Dupuis belandde, mocht hij van Jijé, toen de topauteur van de uitgeverij, al meteen “Robbedoes & Kwabbernoot”, gecreëerd door de Fransman Rob-Vel, overnemen. Vijf jaar later zou hij deze serie opfleuren met het personage van de Marsupilami, die in 1987 zijn eigen serie zou krijgen (*).
“Met Robbedoes heb ik me ongeveer twintig jaar geamuseerd,” zou Franquin later verklaren. “En toen was ik het beu. Ik heb altijd gevonden dat Robbedoes zelf te weinig karakter had. Kwabbernoot was leuk, maar ik ben er nooit in geslaagd Robbedoes echt leven in te blazen. Ik heb veel meer plezier beleefd met de nevenpersonages die ik zelf heb bedacht, zoals de Graaf van Rommelgem. (…) Ik zat met een depressie. Ik voelde eigenlijk niets meer voor Robbedoes. Terzelfdertijd wou iedereen dat ik verder deed, van de uitgeverij tot de lezers. Je moest het aandurven, stoppen met een hit als Robbedoes, maar ik heb het uiteindelijk toch gewaagd. Ik heb er later spijt van gehad. Ik hield van die personages.” (**)
Van 1955 tot 1959 tekende Franquin “Ton en Tineke” voor het weekblad Kuifje. “Ton en Tineke” was een gagstrip met twee nogal brave kinderen die grappige dingen beleefden.
“De Banjers” waren dan weer drie vreemde wezentjes die “de Wijze, de Dichter en de Gek” heetten en die oorspronkelijk voor een tekenfilm waren bedoeld. Het land waar de Banjers wonen, heeft een gele lucht en blauw gras. Hun zorgeloze leventje wordt belaagd door het gemene Zwartbeest.
In 1957 schiep hij zijn lievelingspersonage, Gaston Lagaffe, bij ons beter bekend als Guust Flater. Ook Guust was oorspronkelijk een personage uit “Robbedoes”: hij werkte daar samen met de “held” op een stripblad, dat hij terroriseerde met zijn goedbedoelde uitvindingen om het leven van elke dag te vergemakkelijken.
In maart 1977 was Franquin ook één van de eersten die de behoefte voelde aan een strip voor volwassenen, zodat hij die maand mee aan de oorsprong lag van “Le Trombone Illustré”, een bijlage bij Robbedoes. Interne strubbelingen zorgden er echter voor dat het blad slechts dertig maal zou verschijnen. Daarna publiceerde Franquin tot in mei 1983 zijn “Idées noires” in “Le Fluïde Glacial”. Hij hield ermee op in mei 1983 toen hij zijn eigen depressie overwonnen had en vond dat hij zijn lezers niet op hun beurt in een depressie mocht helpen verzeilen. Op het moment dat hij stierf aan een hartkwaal op 5 januari 1997 in zijn woning in Zuid-Frankrijk, had Franquin, pas 73 geworden, zelf al besloten zijn carrière te beëindigen. Hij had net nog een album samengesteld met onuitgegeven gags van Guust Flater.

Ronny De Schepper

(*) Van het personage van de Marsupilami heeft Franquin immers het copyright behouden. Al de andere personages heeft hij afgestaan aan de uitgeverij.
(**) Tome & Janry die Robbedoes nu tekenen, hebben het personage opnieuw populair gemaakt. De spin-off “de kleine Robbe” is zo mogelijk nóg populairder.

Referenties
Jesse Brouns, “Guust was mijn doeltreffendste held”, De Morgen, 6/1/1997.
Rolf Falter, “Veel meer zwart dan wit”, DS Magazine, 10/1/1997.
Belle Kuijken, “De uitvinder van de flater”, De Morgen, 18/1/1997.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s