Het is vandaag 65 jaar geleden dat de Franse surrealistische toneelschrijver en dichter Roger Vitrac is gestorven (op bovenstaande foto tweede van rechts). Vitrac ontmoette omstreeks 1921 via deze groep André Breton en Louis Aragon in Café Certa, een café waar veel Dadaïstische activiteiten plaatsvonden totdat het de thuisbasis voor surrealistische kunstenaars werd. Nadat hij zich langzamerhand losgemaakt had van deze beweging stichtte hij samen met Antonin Artaud in 1926 het Théatre Alfred-Jarry. Hier voerden ze een aantal van zijn belangrijkste toneelstukken op, zoals De Geheimen van de Liefde (Les Mystères de l’amour, 1927) en Victor, of macht aan de kinderen (Victor ou les enfants au pouvoir, 1928), waarmee de toon werd gezet voor het absurd toneel twintig jaar vóór Eugène Ionesco. Ik heb beide stukken gezien. Voor het tweede met in de hoofdrol Raymond Van het Groenewoud kunt u hier terecht. Het tweede wordt hieronder gerecenseerd.

40 Herman GilisEind 1984 regisseerde Herman Gilis (foto) in opdracht van Arca “Les mystères de l’amour” van Roger Vitrac (zie ook “Verschrikkelijk verstandig”) in een decor van Mark Cnops. Met Els Olaerts (Lea), Mark Verstraete (Patrice/Mussolini), Netty Vangheel (madame Morin, moeder van Lea), Geert Willems (vriend), Carmen Jonckheere (vriend), Arthur Semay (Teveus Dovic), André Van Brandt (mijnheer Morin) en Jappe Claes (de auteur).
Voor het eerst opgevoerd door het Théâtre Alfred Jarry op 2 juni 1927 met als regisseur Antonin Artaud. Dat zou al een waarschuwing moeten zijn geweest, maar Herman Gilis deed er nog een schepje bovenop door dit stuk op diverse locaties in een pikdonkere havenloods te laten opvoeren, in het kader van het Festival van Vlaanderen dan nog, om de leegte van de tekst te verdoezelen door… de leegte van de ruimte. Onnodig te zeggen dat de acteurs niet tot leven komen in dit ijskoude, immense « decor ». Als marionetten zien we ze hun « wreed » spelletje opvoeren (théátre de la cruauté, weet je wel), maar horen doen we ze nauwelijks, laat staan begrijpen. En dat met een tekst die in de beste omstandigheden wellicht amper te « begrijpen » is.
De grootste opluchting kwam er dan ook toen we tijdens de pauze de goed gecamoufleerde uitgang ontdekten en zo konden ontsnappen. Op die manier hebben we weliswaar de (echte) trein gemist, maar onze bus haalden we nog net (er dient immers opgemerkt dat deze loods voor gebruikers van het openbaar vervoer zo goed als onbereikbaar is). Als het echter voldoende is om een dergelijke gadget (een trein dus) « ten tonele » te voeren om van een « prachtig, merkwaardig en boeiend toneelexperiment » te gewagen (« Het Laatste Nieuws »), dan kunnen wij alleen maar vaststellen dat wij nog niet gek genoeg zijn voor dit vak…
Aangezien ik het bij de pauze dus voor bekeken hield, kan ik me ook niet herinneren of ik het stel kinderen nog heb gezien die erbij werden gesleurd. Daarbij zaten o.a. Olaf Audooren (de zoon van Fabien, later schlagerzanger) en Björn Nachtergaele (de wielrenner?). Gezien op 24/09/1984.

Referentie
Ronny De Schepper, “Het offer is te kort” maar al deze praatstukken zijn duidelijk te lang, De Rode Vaan nr.41 van 1984

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.