Het is vandaag dertig jaar geleden dat Karel Aubroeck, de belangrijkste beeldhouwer van Temse, is overleden. Op de foto staat hij links naast de filmer Clemens De Landtsheer en huidig burgemeester Luc De Ryck.

Luc De Ryck heeft Karel Aubroeck van nabij gekend. Hij heeft dan ook diens biografie geschreven en hij lag ook aan de basis van de publicatie van Aubroecks memoires. Ik geef toe dat ik met een beetje tegenzin aan diens biografie was begonnen. Destijds heeft Frans Buyens al geprobeerd mijn vooroordelen wat weg te nemen, maar ik vrees dat die bij wijze van spreken met de paplepel zijn ingegeven (zie verder).
Maar het viel dan uiteindelijk toch goed mee, ook al omdat het een mooie aanvulling vormde op Buyens: niet alleen in de tijd (Aubroeck gaat uiteraard nog een halve eeuw vroeger terug), maar ook in de “ruimte”. Hoe gek het ook mag lijken bij een dorp dat Temse (met al mijn excuses) toch nog altijd is, Buyens beschreef eerder het “stedelijke” aspect (zoals men dat in de “citeetjes” in Gent bijvoorbeeld ook zou kunnen terugvinden), terwijl Aubroeck de nadruk legt op de natuur. Bij mezelf beperkt mijn interesse voor de natuur zich tot de konijnen die destijds in onze hof in Ledeberg rondhuppelden, maar ik moet zeggen dat ik onder de indruk kwam van de passie van Aubroeck.
Zijn cursus kunstgeschiedenis daarentegen was minder aan mij besteed. Niet dat het niet goed zou zijn, maar ik ben nu eenmaal niet zo’n grote fan van plastische kunst. Wat mij wel opviel is dat sommige zinsneden letterlijk terugkeren. Een beetje zoals een epitheton ornans bij Homeros. Alhoewel confrater Christel Mertens wellicht een prachtjob heeft afgeleverd (ik kan me zo voorstellen hoe dat handschrift er moet hebben uitgezien!), moet ze dat even over het hoofd hebben gezien. Net als “D’Haeses Dood” van Grieg (p.181). Nu zal Aubroeck als flamingant wel meer dan ene mijnheer D’Haese hebben gekend (en zeker Jan D’Haese van ‘t Pallieterke), maar ik denk toch dat het hier om de Scandinavische naam Ase gaat, niet?
Karel Aubroeck kreeg zijn eerste opleiding aan de Academie van Temse. Daarna volgde hij in Mechelen een opleiding tot houtsnijder. Tijdens de Eerste Wereldoorlog verbleef hij aan het front, waar hij geconfronteerd werd met de discriminatie van de Vlaamse soldaten, wat ervoor zou zorgen dat hij zijn hele leven zich zou inzetten voor de Vlaamse zaak. Na 1918 studeert hij verder aan de Academie van Mechelen.
In 1924 liet hij voor zichzelf de woning “De Uil” bouwen in de Fonteinstraat in Temse. In de jaren dertig werd de art deco-woning uitgebreid met een atelier en galerij. Hij bleef er wonen tot aan zijn dood in 1986. De tuin ervan werd in 2002 heraangelegd door de bekende bloembinder Daniël Ost, in opdracht van de huidige eigenaars. Op het einde van de oorlog vreesde Frans Buyens door de Gestapo te worden gearresteerd, vandaar dat hij onderdook bij beeldhouwer Karel Aubroeck, bij wie hij kind aan huis was. Frans had een speciaal schuilplaatsje in het atelier van de kunstenaar: binnenin een sokkel, die een deurtje had.
Aubroeck werkte vooral in expressionistische stijl, gekenmerkt door een gesloten karakter. Naast beeldhouwen schilderde hij ook. Hij nam van 1922 tot 1968 deel aan de tentoonstellingen van de Wase Kunstkring en aan vier Biënnales in het Middelheimmuseum. Daarnaast was hij ook voorzitter van de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten. In 1979 werd hij door de Wase Persclub uitgeroepen tot figuur van het jaar.
Zijn bekendste werken zijn het Koning Albertmonument in Nieuwpoort uit 1938. Ik heb altijd gedacht dat een kopie hiervan ook in het Gentse Zuidpark is te zien, maar ik zou dit graag bevestigd zien. Alleszins is van hem in Gent ook de “runenleester” (een raar woord, maar het is eigenlijk gewoon iemand die runen leest) in de vijver op het binnenplein van de Boekentoren te zien. Vijf jaar lang (vier studiejaren en één jaar burgerdienst) ben ik daar bijna dagelijks gepasseerd zonder er ooit op te letten dat dit beeld van zijn hand was! Daarnaast zijn er nog de beelden op de Paxpoort in Diksmuide (1931) en de sculpturen op de Scheldebrug in Temse (zie hieronder).
099_0bc885fde64a3232725756bd0dde03e5
Alhoewel deze beelden uit het begin van de jaren vijftig stammen, zijn ze via een anekdote met mijzelf en dan vooral met mijn moeder verbonden. Mijn moeder is namelijk ooit door Karel Aubroeck als model gevraagd. Ze mocht echter niet van mijn vader, ook al beloofde Aubroeck dat hij (mijn vader dus) bij de sessies aanwezig mocht zijn. Maar mijn vader vond Karel Aubroeck, ik citeer, “ne vuile pitou” en het feestje ging – helaas voor mijn moeder – niet door. Alhoewel, anders lag zij misschien nu aan de brug van Temse te pronken.
Ik heb dit verhaal ook op de redactie van De Rode Vaan verteld en toen we na een trip naar Nederland met de Vlaamse radio- en televisiecritici over de brug van Temse reden, vertelde collega Lode De Pooter aan allen die het horen wilden, dat het beeld van de Schelde dat men dan passeert “de moeder van De Schepper” was!
De foto die ik overigens voor het doodsprentje van mijn moeder heb gekozen (foto hieronder), werd genomen door deze “vuile pitou” aan het vroegere openluchtzwembad van Temse. Hij was blijkbaar wat nerveus (wegens mijn vader in de buurt?) want de foto is een beetje flou. Karel Aubroeck heeft trouwens een heel filmpje aan mijn moeder besteed, dat je bij mijn fotoalbums op Facebook kunt terugvinden (onder de titel “1940”).
11-aubroeck
Daarnaast heb ik nog een leuke anekdote over Karel Aubroeck en die gaat terug naar het jaar 1973. Dat jaar ben ik getrouwd met Sonia Weyn, maar ook Patrick Michiels verkeerde in die tijd met een Sonia. Haar familienaam ben ik helaas vergeten, maar zij was het buurmeisje van Karel Aubroeck en toen het koppel eens op ziekenbezoek kwam toen ik aan het herstellen was van een chirurgische ingreep hebben we tranen gelachen met de verhalen die Sonia over haar excentrieke buurman wist te vertellen (vooral dat van de “tingelensoep”).

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.