Het is al tien jaar geleden dat Liane Soudan in het UZ van Gent is overleden. Ze was net geen 86 geworden. Op haar tachtigste verjaardag heb ik haar nog geïnterviewd voor Het Laatste Nieuws. Liane Soudan had over alles en nog wat een heel eigen mening, waarmee men niet altijd akkoord hoeft te gaan, maar het leverde wel opvallende titels op, zoals “vrouwen zijn te jaloers om hun echtgenoten ’s avonds het huis uit te sturen”

August Vermeylen lanceerde ooit de oproep “more brains” om de Vlaamse Beweging vooruit te helpen. De Gentse operalegende Liane Soudan heeft daar een variante op bedacht: “more men!” Haar operakoor heeft immers dringend mannen nodig. Over het hoe en het waarom van het falen van het zogenaamd sterke geslacht heeft deze kranige dame zo haar eigen mening. Een gesprek met stof tot nadenken.
Liane Soudan viert dit jaar een verjaardag met een mooi rond getal. Toch wil ze niet dat we het daarover hebben. Ze ziet er immers veel jonger uit dan haar werkelijke leeftijd en zo wil ze het ook houden. Dat ze echter in operamiddens tot het rijk der legendes is toegetreden, kan ze evenwel niet ontkennen.
Het was trouwens een andere legendarische figuur, Mia Bolotine, die haar in 1958 vroeg om de leiding van het Antwerpse operakoor op zich te nemen. Terwijl Liane Soudan piano en notenleer gaf aan het Gentse conservatorium, had ze immers ook al enige ervaring opgedaan met het leiden van amateurkoren.
Een zonnebril in de renaissance
Al heel vlug kwam aan het rijk van mevrouw Bolotine in Antwerpen een einde (“wegens de vakbonden“), maar Liane Soudan werd opgevangen in haar geboortestad Gent, waar ze tot haar pensionering het operakoor zou leiden. Dat deze (vervroegde) pensionering samenviel met de overgang naar de Opera voor Vlaanderen is puur toeval, maar toch was dit het begin van het einde. De O.V.V. deed nog wel een beroep op haar eigen koor, dat ze ondertussen had opgericht, voor grote producties zoals “Aida” of “Il Trovatore”, maar sinds de oprichting van de Vlaamse Opera wordt ze niet meer gevraagd: “Ze vragen liever Duitse koren, dan mogen zij op hun beurt ook naar Duitsland gaan, snapt ge?”
Ook de samenwerking met een organisatie als Lyrica liep fout, nadat een koorlid weigerde haar donkere bril af te nemen tijdens een opera die zich in de renaissance afspeelde. “Die vrouw kon niet tegen het licht. Alle koorleden waren solidair met haar.
Ondertussen is het dus al enige tijd geleden dat het operakoor nog eens in een echte opera of operette te zien was. De liefhebbers die voor een operakoor opteerden in plaats van zeg maar een kerkkoor of een oratoriumkoor, omwille van het acteren, die kunnen het dus wel schudden. Maar volgens mevrouw Soudan is het de liefde voor de operamuziek die primeert. En die kunnen ze nog geregeld kwijt in concertante optredens. Dit jaar vinden die bijna uitsluitend plaats in… Antwerpen. “De Stad Gent doet niets voor ons, mijnheer. En nochtans, de mensen horen dat graag, een operette bijvoorbeeld.”
Koen Crucke
Als ik vraag naar eventueel bekende namen, die ooit deel uitgemaakt hebben van haar koor, schudt ze het hoofd. “Zangers die kiezen voor een solocarrière, doen dit meestal van bij de start, niet via de omweg van een koor. Paul Claus van Lyrica moet zowat de bekendste uitzondering zijn.”
En Koen Crucke dan? Die spreekt toch nog altijd met ontzag over mevrouw Soudan? “Koentje was mijn beste leerling op het conservatorium. En hij zou nog altijd een uitstekende operettezanger zijn, mocht hij nu geen tsjingel-tsjangel zingen. Maar hij was lid van het koor van de opera, niet van mijn eigen koor.”
Dat eigen koor bestaat uit een vijftigtal mannen en vooral vrouwen. “Van universiteitsprofessoren tot kuisvrouwen. En ze komen van overal: van de kust tot uit Brussel.” Meestal zijn ze tussen veertig en zestig jaar. “Dat is de beste leeftijd, al is twee jaar geleden Norbert Desaunois gestorven die met zijn 88 jaar nog één van mijn beste tenoren was, terwijl ook Gaston De Fleurquin en Viktor De Neve, beiden 78, pas onlangs wegens gezondheidsproblemen hebben afgehaakt.”
Dikke nekken
Niet toevallig citeert mevrouw Soudan de namen van enkele tenoren, want zelfs in de professionele operawereld laat zich daar een nijpend tekort gevoelen. Begrijpelijk, zeg ik, verwijzend naar de stoelen in Vooruit die na pakweg honderd jaar tien centimeter meer beenruimte moeten voorzien: wat voor onze benen geldt, geldt allicht ook voor onze stembanden…
Niks van aan, antwoordt mevrouw Soudan. “Het heeft daarmee niets te maken. Je kan het eerder zien aan de nek: wie een lange hals heeft, is meestal een bas en een korte is heel vaak een tenor.” Altijd al gedacht dat tenoren dikke nekken waren!
Maar los daarvan is er een ander probleem: ook andere koren, toneelverenigingen en uiteraard balletgezelschappen, klagen over een tekort aan mannen. Zijn mannen minder cultureel aangelegd dan vrouwen?
Ook hier sla ik alweer de bal mis. Mevrouw Soudan heeft een heel eigen theorie: “De vrouwen zijn te jaloers om hun mannen ’s avonds het huis uit te laten gaan.”
Conclusie: mannen zijn niet jaloers? “Dat zeg ik niet, maar die gaan dan, terwijl hun vrouw weg is, zelf een pintje drinken of zo, en zoiets doet een vrouw niet.”
Wat er nu met haar koor gaat gebeuren, weet ik niet, maar als het nog verder blijft bestaan (en ik vermoed van wel) dan kunnen alle echte mannen die de zangmicrobe voelen kriebelen, zich aanmelden bij mevrouw Yolande Goes, Oude Houtlei 146, 9000 Gent, telefoon 09/223.11.36. Belangrijk: men hoeft zelfs niet eens muziek te kunnen lezen. In dat geval krijgt men immers een bandje mee, waarop iemand uit dezelfde stemsoort de melodie inzingt, zodat men ze op die manier kan instuderen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.