Vandaag is het twintig jaar geleden dat ik de Gentse buikdanseres Samyra mocht interviewen…

Wie de Gentse buikdanseres Samyra aan het werk ziet, zou er zijn hoofd durven op verwedden dat zij een echte oosterse is. Nochtans is het eigenlijk gewoon Donna Parmentier, afkomstig uit West-Vlaanderen. Ze is zelfs in Canada geboren, waar haar ouders naartoe getrokken waren om werk te vinden maar toen ze amper tien maanden oud was, kreeg haar moeder reeds heimwee en keerden ze terug. Hoe is zij met dergelijke achtergrond op de idee gekomen om buikdansen te leren?
“Ik studeerde op de sociale school in Kortrijk voor psychologisch assistent en daar zijn het allemaal zo’n beetje alternativo’s. Zelf was ik ook nogal geïnteresseerd in vreemde culturen. Daarna ben ik hier in Gent criminologie komen studeren en tegelijk kon ik me dan meer op die vreemde culturen toeleggen, want hier zijn er veel meer mogelijkheden. Ik wou eigenlijk eerst Indische dans volgen bij Jetty Roels in d’Oude Kapel, maar door mijn uurrooster was dat onmogelijk. Nadat ik echter in de Vooruit een optreden had gezien van buikdanseres Aziza Gizeh wist ik onmiddellijk dat ik dat ook wou doen.”
Maar je hebt eerst wel je diploma gehaald?
“Jazeker en ik heb er zelfs nog een diploma bibliotheekwetenschappen bijgehaald, maar ik heb daar nooit veel mee gedaan met die diploma’s.”
En vóór dat buikdansen?
“Ik ben altijd een heel stijve hark geweest en ik kon niks van lichaamsbewegingen, maar dàt ging vanzelf. Mijn medestudentinnen moedigden mij dan ook onmiddellijk aan om te gaan optreden in Turkse restaurantjes en zo. Ik heb dat gedaan, maar toen mijn lerares dat te weten kwam, werd ik buitengegooid uit de les. Alhoewel ik dat op dat moment heel erg vond, had dat eigenlijk ook een positieve kant, want op die manier heb ik andere en betere leraressen (Topaz uit Canada b.v.) leren kennen en van dan af heb ik enorme vooruitgang geboekt. In Egypte heb ik zelfs nog les gekregen van mannen, want die kunnen dat ook. Soms zelfs beter dan vrouwen. Optreden doen die meestal niet, want het is toch wel typisch vrouwelijk, maar ze zijn vaak heel goede pedagogen.”
Je uiterlijk hielp natuurlijk ook een handje mee. Heb je er altijd zo exotisch uitgezien?
“Het is mijn eigen haar en niet geverfd. De paar grijze haren die ertussen zitten bewijzen dat. Als donkerharige heb ik ook geen al te bleke huidskleur, maar nog niet zoals een echte oosterse natuurlijk. Dat is echter niet zo erg, aangezien men in het oosten juist een bleke huidskleur op prijs stelt. En die make-up, ja die heb ik altijd wel gedragen, al wordt dat bij een optreden wel een beetje geaccentueerd natuurlijk. Ik mocht dan wel in een milieu van geitewollesokken uithangen, zelf heb ik er nooit opzettelijk lelijk uitgezien. Ik ben altijd trots geweest op mijn lichaam.”
Daarover gesproken, heb je daar iets speciaals moeten voor doen? Vermageren of, integendeel, verdikken?
“Dat wordt gezegd, hé, dat je voor buikdansen een buikje moet hebben, maar dat blijkt toch op een mythe te berusten, hoor. Ik heb het al vaak aan Turken gevraagd en ook zij zien liever slanke vrouwen, getuige daarvan de klassieke liefdespoëzie. Bovendien richten de Turkse restauranthouders zich op een Belgisch publiek en als echte volslanke Arabische danseressen zich komen aanbieden dan worden die afgewezen.”
Waarom “Samyra”?
“Eigenlijk is het gewoon de naam van een klasgenote. Het zou afgeleid zijn van Samar en dat is moeilijk te vertalen, maar het zou zoiets kunnen zijn als de sfeer die heerst bij de avondschemering, als ze allemaal samenzitten rond het kampvuur. Je zou dus kunnen zeggen dat het ‘gezelligheid’ betekent.”
Je hebt ook een groep die Samar heet?
“Ja, als men het wil kan ik ook met drie Arabische muzikanten optreden.”
Je studeert nog altijd verder?
“Inderdaad. Die dansen zijn zodanig rijk dat je nooit àlles kunt kennen. Want vergeet niet, het is niet de dans van één land. De oorsprong gaat terug op Egypte, maar er zijn vertakkingen in alle Magreb-landen en het hele Midden-Oosten tot en met Indië langs de ene kant en Spanje, met name de flamenco, aan de andere kant. Dat komt omdat het vooral door zigeuners is uitgedragen. De metalen schijfjes die bij het buikdansen worden gebruikt, zijn b.v. duidelijk verwant aan de castagnetten. Ook de tweedeligheid van het kostuum enz. Er zijn ook Afrikaanse invloeden. De drumsolo’s met name.”
Vraagt men je soms een specifieke dans uit één of ander land uit te voeren?
“Eigenlijk niet. Men kent er zodanig weinig van dat de mensen ook vaak belazerd worden. Maar ik vind het voor mezelf belangrijk om me daarin te bekwamen. Zo ben ik pas onlangs nog naar een stage in San Francisco geweest. Alhoewel de nadruk daar op de Amerikaanse variant lag, waren er toch ook een paar echte Arabische danseressen aanwezig en heb ik uiteindelijk weer veel bijgeleerd op technisch vlak.”
San Francisco, de droom van iedere hippie?
“Oh dat ligt bij mij al een tijdje achter de rug, hoor. Maar het heeft er wel mee te maken, in die zin dat buikdansen erg populair geworden is tijdens de flower power. En zo is daar een jaarlijks festival tot stand gekomen.”
Je hebt daar zelf niet opgetreden?
“Nee, ik ben met een lege valies doorgegaan, omdat ik mij vanalles wilde aanschaffen. Er is daar immers een grote bazaar waar je van alles kan kopen van een volledig kostuum tot allerlei toebehoren, video’s, cassettes, noem maar op.”
Kan men bij je eigen optredens van een choreografie spreken?
“Niet echt. Dat kan al niet omdat je in het ene restaurant veel plaats hebt en in het andere gewoon een gangetje tussen de tafels. In Duitsland zijn er wel shows die helemaal gechoreografeerd zijn, maar dan worden het bijna robotten die een oefening uitvoeren, daar zit geen greintje bezieling meer in. Bij mij is het nog altijd spontaan. Ik heb een aantal basispatronen, waarop ik kan terugvallen, maar eigenlijk laat ik me telkens gaan op de muziek. De stijl die ik dans is de Egyptische raks sharqi, die vooral opgekomen is in de jaren dertig, veertig van deze eeuw, toen in Hollywood exotische dansen erg populair waren (denk b.v. aan Carmen Miranda), maar die eigenlijk teruggaat op de dansen die al eeuwen bij nomadenstammen leefden. Juist daarom kleefde er een negatief etiket op. Die zigeunervrouwen waren immers niet onderworpen aan de godsdienstige en sociale controle. Ze zorgden zelf voor hun levensonderhoud en soms zelfs voor dat van hun familie. En, toegegeven, ook de lijn met de prostitutie was soms niet zo strak te trekken. Vooral in Turkije is dat nu ook nog een beetje zo. Vroeger stond het in Istanbul nog op een bepaald niveau, maar de jongste tientallen jaren zijn er heel veel meisjes van het platteland naar de hoofdstad getrokken in de hoop aan de bak te kunnen komen. Maar die dansen zijn van een heel bedenkelijk niveau. Die meisjes hebben totaal geen opleiding gevolgd, trekken een zo bloot mogelijk pakje aan en doen dan zo maar wat om op te vallen en zo klanten op te pikken voor prostitutie. Dat is in Egypte totaal onmogelijk, enerzijds omdat men over een vergunning moet beschikken om te mógen buikdansen en anderzijds moet de buik bedekt zijn. Dat laatste omzeilt men wel door een doorzichtige stof te gebruiken, moet ik zeggen. Laten we dus duidelijk zijn: ook Mata Hari bracht, ondanks wat ze zelf beweert, geen echte oosterse dansen. Dat is een vorm van orientalisme, d.w.z. een westerse opvatting van hoe men denkt dat het er in het oosten aan toegaat. En nogmaals, vaak situeren deze fantasieën zich op het erotische vlak, denk maar aan de droomwereld die een harem opriep b.v., maar die allerminst strookte met de realiteit. Zo ook de zogenaamde ‘bijendans’, die zogezegd uit Egypte afkomstig zou zijn en aan de oorsprong zou liggen van de striptease. Het is immers een dans, waarbij de danseres een of een haar kleren uitdoet, omdat er zogezegd een bij inzit.”
Want het is en blijft toch een erotische dans?
“Het is niet de bedoeling om de mensen op te geilen, als je dat bedoelt. Buikdans is niet seksueel maar sensueel. Net zoals salondansen of flamenco b.v. Het is de bedoeling de typisch vrouwelijke verfijning en elegantie over te brengen.”
Geen erotiek zeg je, maar je zit wel in de advertentie van escortbureau Dreamlover voor verjaardagsfuiven, vrijgezellenavonden, e.a.
“Ik werk met een artiestenbureau en die zetten me soms in bladen waar ik liever niets mee te maken heb. Zo ben ik ook eens in een seksboekje terechtgekomen, maar van zodra ik dat wist heb ik me daaruit laten schrappen, want ik wil b.v. niet in het nightclub-circuit terechtkomen.”
En waarom laat je dan toe dat men geld tussen je beha stopt? Buiten het feit dat dit ook nog een centje opbrengt natuurlijk.
“Ook dat ja! (lacht) Maar ik zie dat niet als iets seksueels. De mensen die het doen vinden dat misschien wel, maar als ze wat te lang grabbelen, dan maak ik er toch gauw een einde aan, hoor.”
Moet je ook een fysieke training volgen?
“Nee, buikdansen volstaat. Vroeger deed ik ook nog aan karate, maar daarmee ben ik gestopt. Je kan nu eenmaal niet buikdansen als je vol blauwe plekken staat.”
Treed je meest op voor Arabieren of voor Belgen?
“Voor Belgen. Of voor Europeanen laten we zeggen, want ik werk ook vaak in Nederland. Arabische café’s sluit ik zelfs uit, want daar zitten enkel mannen en die bekijken me op een voyeuristische manier. Traditionele huwelijksfeesten vind ik ook niet zo plezant, want dan is de zaal strikt in tweeën gesplitst met aan de ene kant de vrouwen die je kwaad bekijken en aan de andere kant de mannen die me op een voyeuristische manier bekijken.”
Je hebt zelf ook een Turkse buikdanser als leerling gehad. Wordt die dan door zijn landgenoten aanvaard?
“Dat is heel ambigu. De ene helft veracht hem, de andere helft is heel vriendelijk.”
Je brengt ook nog een show met haremdames. Wat moet ik me daarbij voorstellen?
“Dat zijn gewoon leerlingen van mij, die voor figuratie zorgen, mensen uit de zaal halen en zo.”
Wie volgt voor de rest je lessen?
“De jongste is zestien en de oudste is al oma. Er is geen danservaring vereist, noch eisen in verband met gewicht of zo. Als dat gewoon voor je hobby is, mag je eruit zien zoals je wil. Je wordt er soepeler door, maar ook gewoon het gezellig samen bezig zijn is belangrijk. Alle beroepscategorieën zijn vertegenwoordigd. Zo’n mooi pakje is ook niet echt vereist, als de buik maar bloot is ofwel een spannende body, zodat ik beter kan zien wat er precies gebeurt.”

Referenties
Ronny De Schepper, Samyra volgde buikdans in Amerika, Het Laatste Nieuws 3 mei 1996
Ronny De Schepper, De sfeer die heerst bij de avondschemering, Steps magazine mei 1996
Ronny De Schepper, De sfeer die heerst bij de avondschemering, Nitro mei 1997

Picture of Edward G. Robinson in the 1940's
© Holland / Retna Ltd.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.