John Barry (1933-2011)

Het is ook al vijf jaar geleden dat John Barry is overleden. Hij is de geschiedenis ingegaan als de componist van het fameuze James Bond-thema, maar dat is hij nu net niét…

De nu wijd en zijd geprezen componist John Barry begon zeer bescheiden drama en muziek te combineren toen hij als jonge snaak met zijn Dinky Toys-autootjes speelde terwijl de eerste symfonie van Sibelius uit de pick-up galmde. Later kreeg hij een klassieke opleiding, maar in het weekend ging hij op feestjes trompet spelen. Tijdens zijn legerdienst deed hij mee in een militaire band en leerde hij ook klarinet, altsaxofoon en piano spelen.
Toen hij in 1957 afzwaaide, richtte hij meteen zijn eigen groep op, The John Barry Seven, die een jazzy sound produceerde. Zelf tilt hij niet zo zwaar aan de invloed van jazz op zijn filmmuziek, alhoewel hij voor Francis Coppola’s “The Cotton Club” in de wereld van Duke Ellington dook en in “Playing By Heart” hulde bracht aan de legendarische trompetsolo’s van Chet Baker.
Soms kan een jazzy score leuk klinken, maar ik geloof niet dat film gebaat is met pure jazzmuziek. Dat werkt gewoon niet, omdat jazz te veel een stijl aan de film opdringt in plaats van een dramatische functie te vervullen. Zuivere jazz leidt de aandacht af van de beelden, loopt parallel met wat op het doek te zien is, terwijl het synchroon zou moeten lopen. De beste jazzscore is Alex Norths muziek voor A Streetcar Named Desire omdat het zo’n prachtige mengeling is van jazz én klassiek.”
Sinds zijn eerste score voor “Beat Girl” uit 1959 heeft Barry aan meer dan honderd films gewerkt, die hem naast rijkdom en roem vijf oscars opbrachten: twee (song en score) voor “Born Free” (1965) en telkens één voor de muziek van “The Lion in Winter” (1968), “Out of Africa” (1985) en “Dances With Wolves” (1990). Ikzelf vond de score voor deze film zeer impressionant, maar Frédéric Devreese had er geen goed woord voor over toen ik hem interviewde over het vak van filmcomponist. Devreese is natuurlijk een typisch voorbeeld van een “ernstig” componist die soms filmmuziek schrijft als “sidedish” en alhoewel John Barry niet kon weten dat hij op zijn kap zat, diende hij hem onrechtstreeks toch van repliek in een interview in Knack: “Ik ben een van de weinige componisten die van meet af aan voor de film wilden werken. Ik ben geen gefrustreerde componist van een ander soort muziek. Ik werk uitsluitend voor film, televisie en occasioneel voor theater. Ik hou van het schrijven van muziek voor bewegende beelden. Het is een vak apart. Je merkt bijvoorbeeld dat sommige prima componisten geen echte filmscores kunnen schrijven. Leonard Bernstein schreef ooit de originele muziek voor On the Waterfront van Elia Kazan. De Studio moest er iemand hij halen om de volledige score te herstructureren in functie van het filmmedium; hij snapte maar niet wat schrijven voor de film precies inhoudt.”
John Barry trouwde met de zeventienjarige Jane Birkin, maar toen deze in Frankrijk de film “Slogan” ging draaien, kwam ze in contact met Serge Gainsbourg en the rest is history, zoals men dan zegt…
Het is misschien een rare overgang, maar zelfs John Barry weigert na “The Living Daylights” nog met de hem opgedrongen vedette te werken. “Die snotapen (de Noorse popgroep A-ha, RDS) waren the biggest pain in the ass die je je maar voor kunt stellen,” verklaarde hij in Humo. “Het was alsof ik met de Hitler Jugend moest werken. Ze wilden godbetert de film niet eens zien voordat ze gingen schrijven.”
Toch is het niet John Barry, maar eigenlijk Monty Norman die het beroemde James Bond-thema, waarmee Barry’s reputatie staat of valt, heeft gecomponeerd (*). Barry heeft het alleen maar gearrangeerd. Op de eerste Bond-film wordt Norman wel degelijk als componist gecrediteerd en verder staat er in kleine lettertjes vermeld: “Het James Bond-thema wordt gespeeld door de John Barry Seven.” John Barry heeft zelf óók een James Bond-thema gecomponeerd, maar het werd enkel gebruikt in “Moonraker” (1979) en geen blijvende indruk nagelaten. Still, the score marked a turning point in John Barry’s output, abandoning the Kentonesque brass of his earlier Bond scores, and instead scoring the film with slow, rich string passages, a trend which Barry would continue in the 1980s, with scores such as Out of Africa (1985) and Dancing with wolves (1990).

Ronny De Schepper

(*) Volgens sommigen heeft hij op zijn beurt zijn mosterd gehaald bij de Finse componist Jean Sibelius, meer bepaald diens Cassazione, een compositie uit 1904 (met dank aan Erkki Liukki en Klara).

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s