Bernard Herrmann (1911-1975)

Het is vandaag veertig jaar geleden dat de filmcomponist Bernard Herrmann is overleden.

Muziek roept altijd gevoelens op en beelden ook. Dan kan men de beide combineren om die gevoelens nog te versterken (denk aan het beeld van Scarlett die een handvol aarde tegen een vuurrode achtergrond omhoog houdt, maar ook aan het bijhorende thema), maar men kan ook iets nemen dat eigenlijk niet bij dat beeld past, waardoor men juist een andere sfeer creëert. Volgens Patrick Duynslaegher in Knack van 13 november 1996 is Bernard Herrmann (1911-1975) de “uitvinder” van deze techniek. Ik ga hem daarin niet tegenspreken, alleen vind ik de redenering die erop volgt een beetje raar. Volgens Duynslaegher heeft Herrmann de techniek immers ontleend aan zijn samenwerking voor de radio met Orson Welles. Maar hoe je op de radio een bééld onderuit kan halen door een contrasterende melodie, is me niet helemaal duidelijk…
“Citizen Kane” (1941), waarin Herrmann afstand nam van de leitmotiv-techniek, was hun beider debuut. Een jaar later schreef Herrmann ook de muziek voor de tweede film van Orson Welles, “The magnificent Ambersons”, maar hij werd uiteraard vooral bekend door zijn samenwerking met Alfred Hitchcock (vanaf “The trouble with Harry” uit 1955).
Een vaak voorkomend misverstand is dat de “Storm cloud cantata”, die een belangrijke rol speelt in “The man who knew too much”, eveneens van de hand van Herrmann is. Dit stuk is echter van Richard Benjamin en werd trouwens ook in de eerste versie van de film gespeeld. Bernard Herrmann is overigens in de film te zien is als de dirigent van de “Storm cloud cantata”.
Het kwam tot een breuk met Hitchcock bij “Torn curtain” (1966) toen Hitch de muziek van Herrmann afwees en verving door een score van John Addison. Op de uitstekende verzamel-CD van The Los Angeles Philharmonic onder leiding van Esa-Pekka Salonen werd deze afgewezen muziek toch ook opgenomen.
In de jaren vijftig vestigde Herrmann zich in Engeland. Dat gebeurde uit onvrede met Hollywood, maar ik weet niet of dit te maken had met de McCarthy-heksenjacht.
Toen in de jaren zestig popmuziek de regel werd in de filmmuziek, geraakte Herrmann in de vergeethoek, tot hij door Hitchcock-fan François Truffaut werd opgevist voor “Fahrenheit 451” (1966) en “La mariée était en noir” (1968).
Ondertussen draaide Hitchcock in 1972 “Frenzy”. Henry Mancini was originally hired to score the film. According to accounts, upon hearing the proposed score, Alfred Hitchcock yelled at Mancini: “If I had wanted Bernard Herrmann, I would have hired him!” Mancini was fired from the project and Ron Goodwin came in. Mancini’s recording of his main title to Frenzy is available on one of his compilation of film music excerpts.
Natuurlijk deed ook die andere Hitchcock-aanbidder Brian De Palma een beroep op Herrmann, namelijk voor “Sisters” (1973) en voor “Obsession” (1976), zijn hommage aan “Vertigo”. Bernard Herrmann’s score for “Vertigo” is largely inspired by Richard Wagner’s “Tristan und Isolde” which, like the film, is also about doomed love. Bernard Herrmann wasn’t able to conduct his score for the film. Muir Mathieson conducted Herrmann’s score for this film. Because of this, the music score in this film lacks Bernard Herrmann’s “personal sound” which he applied in every score he conducted, according to the Internet Movie Database. A theme song titled “Vertigo” by Livingston and Evans (Jay Livingston and Ray Evans) was recorded by Billy Eckstine, and was reportedly used for promotional purposes, but was not included in the film’s final cut. Word has it that Alfred Hitchcock didn’t feel it was appropriate.
Herrmann werd door William Friedkin ook aangezocht om de muziek te schrijven voor “The Exorcist”, maar aangezien hij eraan toevoegde: “Ik wil dat u een score schrijft die beter is dan Citizen Kane”, antwoordde Herrmann kordaat: “Heeft u dan ook een betere film?” Mike Oldfield en vooral Richard Branson zullen hem er eeuwig dankbaar voor zijn…
Herrmann schreef ook de muziek voor de originele “Cape Fear”, waarvan Elmer Bernstein dan een bewerking maakte voor de remake door Martin Scorsese.
De laatste filmscore die Herrmann schreef, was overigens ook bestemd voor Scorsese, meer bepaald voor diens “Taxi driver”. Herrmann overleed kort daarna op kerstavond 1975.
Bernard Herrmann was een componist die geen onderscheid maakte tussen zijn “ernstig” werk en zijn filmmuziek. Zijn opera “Wuthering Heights” is b.v. gebaseerd op de soundtrack die hij schreef voor “Jane Eyre”.
Als Herrmann-epigonen stipt Patrick Duynslaegher Brian May, Pino Donaggio, Philippe Sarde en zelfs John Williams aan. Dit laatste vind ik niet evident. Het enige wat er voor te zeggen valt, is dat John Williams wel de geschiedenis zal ingaan als “de man die het orkest herontdekte”. In de jaren zestig en zeventig was dit immers bijna totaal verdwenen ten voordele van kleine rock- of jazz-combo’s. Op die manier is er wel een schakel met Herrmann, ja.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s