35 jaar geleden: Chantal Cappaert over New Wave

Vorige week schreef ik dat 35 jaar geleden de voordrachtencyclus “Muziek en maatschappij” in De Vlam werd afgesloten met “pop en fascisme“, maar dat blijkt niet helemaal waar te zijn. Een week later was er nog Chantal Cappaert, die sprak over New Wave, ongetwijfeld om een tegengewicht te vormen tegen wat ik de week daarvoor had verteld. Deze Chantal had enkele weken daarvoor ook al gesproken over “de vrouw in rock” en toch kan ik me hoegenaamd niet meer herinneren wie deze jonge dame was. Akkoord, ik had in die tijd andere dingen aan mijn hoofd (mijn echtscheiding), maar toch… Wie me dus meer inlichtingen kan verschaffen of een foto (liefst uit die tijd ongeveer natuurlijk), graag!

NEW WAVE: EEN KOUDEGOLF
Nee, alhoewel de voorbije harde winter misschien wel aan de oorsprong ligt van mijn beeldspraak, toch bedoel ik met “New Wave: een koudegolf” niet hetzelfde als met “Disco: het laat me zo koud als een frisco”. New Wave laat me immers niét koud. Maar anderzijds loop ik er ook niet warm voor. En dat is dan te wijten aan de koele, koude atmosfeer die de meeste New Wave-producten uitademen. Zoals deze week de elpee van Elvis Costello en de single van Tom Robinson, die op mijn werktafel liggen.
Maar eerst New Wave dus. “Nieuwe golf” betekent dat, maar dat zegt niet zoveel. In het Frans is het “nouvelle vague” en alhoewel de term daar op de eerste plaats slaat op een nieuwe wind in de filmindustrie (in de sixties), dan wordt het toch op die manier duidelijker wat men nu eigenlijk met “new wave” bedoelt: een nieuwe lichting, een nieuwe richting, maar deze keer in de popmuziek.
Oorspronkelijk duidde men met New Wave Amerikaanse groepen aan die ongeveer dezelfde sound hadden als de Engelse punks. Nu is dat niet meer zo. Costello en Robinson, om bij onze voorbeelden te blijven, zijn allebei Engelsen en toch New Wavers en géén punks. New Wave is gevarieerder dan punk, artistieker, “affer”. Maar anderzijds zijn er natuurlijk ook overeenkomsten: de ruwheid, de brutaliteit (zowel in de tekst als in de muziek), de nadruk op ritme.
Het zal ondertussen geen geheim meer zijn dat ik geen punk-fan ben. Als ik dus New Wave hoger aansla, is het omwille van de verschillen. En hierbij spelen de producers een grote rol: Todd Rundgren bij Tom Robinson, Nick Lowe bij Elvis Costello, Brian Eno bij Talking Heads, enz.
Alhoewel Tom Robinson tot vedette van het jaar is uitgeroepen bij zijn platenfirma, toch lijkt zijn afgang niet meer te stuiten. Zoals je misschien wel weet, debuteerde Tom met een uitstekende e.p. (“Sing if you’re glad to be gay”) en een zeer goede single (“2-4-6-8 Motorway”), maar de elpee “Power in the darkness” liet reeds vermoeden dat hij ver aan het eind van zijn Latijn was. Het is dus helemaal niet te wijten aan zijn samenwerking met Peter Gabriel (ex-Genesis) dat deze single de mist ingaat.
Net als bij X-Ray Spex zijn Tom Robinson en Elvis Costello begaan met de toenemende fascisering in Groot-Brittannië. Costello’s elpee heette oorspronkelijk zelfs “Emotional Fascism”, maar onder druk van de platenfirma werd deze titel gewijzigd in “Armed Forces” (gewapende troepen), die eigenlijk ook niet mis te verstaan is.
KONING ELVIS II
“De koning is dood, leve de koning!” riepen sommige onverlaten uit bij de dood van Elvis Presley. Inderdaad, slechts enige tijd voor het overlijden van de “king” had – in Engeland – een andere Elvis van zich doen spreken: Elvis Costello, de ongekroonde koning van de New Wave.
Costello hàd het, zo werd geschreven: het iele geluid van de Sun-studio’s, het opwindende van de vroege Beatles (*), de punch van Chuck Berry (**), ja zelfs de bril van Buddy Holly.
Oorspronkelijk hield ik niet zo van de man, vooral om extra-muzikale redenen. Hij houdt er namelijk een kennel bodyguards op na die geregeld journalisten en fotografen in de prak slaan. Vandaar ook m’n scepticisme als zijn jongste elpee wordt aangekondigd als Grote Aanklacht tegen het fascisme… “Emotional fascism” weet je wel: Costello wéét waarover hij zingt.
Maar goed, muzikaal zit het allemaal nogal snor, al deel ik niet het gebazuin van de vier engelen van de Apocalyps – Didden (***), Cnop (****), Schraepen (*****) en Kabas – die vinden dat dit dé elpee van 1979 zal worden.
Al zijn “Oliver’s army”, “Accidents will happen” en “Green shirt” inderdaad aardige nummers…
Overigens, over “Oliver’s army” volgend vraaggesprek met Björn Ulvaeus van Abba in Humo:
– Wat vond jij van “Oliver’s army”, Costello’s ode aan Abba?
Björn:
Was dat een ode aan Abba? Ik denk van niet.
– Het spijt me maar hij heeft het zelf gezegd.
Björn:
O ja? Nou daar ben ik dan erg trots op want ik vind alles van Costello prachtig. Heeft een heel sterke persoonlijkheid, blijft altijd zichzelf en heeft Abba zeker niet nodig om schitterende songs te schrijven. Hij is een grote. (…)
– Wie zou “S.O.S.” de beste behandeling kunnen meegeven?
Björn:
Costello doet het nu en dan live, heb ik gehoord en daar zal ik me zeker niet over hoeven te schamen. Hij is vooral gesteld op die pure pop van ons: “Knowing me knowing you” doet ie ook wel ‘s. En voor de rest: Kim Carnes misschien, die zou ik het ook wel toevertrouwen.

Jan Segers

(*) “Het klinkt erg zoals in de sixties, zeer pop, bijna als… The Beatles.” (Le Monde de la Musique)
(**) “De in Engeland geboren Costello mag er dan een beetje uitzien als Woody Allen met een gitaar, in zijn muziek valt niets van schuchterheid te merken. Met een driemansgroep achter hem, spuwt hij een stroom riffs uit die aan het gesaccadeerde ritme van Chuck Berry, Bill Haley, Little Richard en de jonge Beatles doen denken.” (Time)
(***) “Hij bijt zich in elk liedje vast, en zorgt ook dat zijn dictie, zijn volume helemaal passen in de kleur die elk van die liedjes krijgt door de tekst en het instrumentarium. Dit is behalve een belangrijke ook een zeer boeiende plaat.” (Humo)
(****) “Op de keper beschouwd is Armed Forces een manipulatief product met genoeg intelligente rookgordijnen om hem maar te laten voor wat hij is, en gewoon te genieten zonder te denken. Echte consumptiepop zoals het hoort en binnen die grenzen erg aangeraden.” (Knack)
(*****) “Elvis Costello is een artiest die een unieke plaats inneemt in het popgebeuren van deze eind-jaren-zeventig peridoe. En wie dat weigert te geloven, moet maar eens luisteren naar de intro van Oliver’s Army.” (Spectator)

Referentie
Jan Segers, New Wave: een koudegolf, De Voorpost, 9 maart 1979.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.