25 jaar geleden: première van “Dances with wolves”

99 kevin costnerHet western-genre als zodanig was niet echt populair meer wanneer Kevin Costner een aanvang nam met het draaien van “Dances with wolves”, op de koop toe ook nog zijn regiedebuut. De reden hiervoor was nog altijd het fameuze bankroet van Michael Cimino’s “Heaven’s gate”. Vandaar dat men vooraf reeds sprak van “Kevin’s gate” of “Costner’s last stand” (een allusie op de nederlaag van generaal Custer).

Als regisseur moet Costner zowat de tegenvoeter zijn van onze eigen Robbe De Hert. Robbe gaat er immers prat op dat hij zijn film (of althans de bewuste scène die gedraaid wordt) al in zijn hoofd heeft op het moment dat hij “actie” roept. Hij gaat bijgevolg maar heel zelden naar de “rushes” kijken (het ruwe materiaal van de vorige draaidag) en de montage laat hij helemaal aan een vakman over. Costner daarentegen geeft grif toe dat zijn eerste film er een was van “trial and error”. “Vaak waren de rushes niet om aan te zien,” zegt hij, “echt amateuristisch.”
Een verschil met de situatie hier in Vlaanderen zal echter allicht ook zijn, dat hij dan wel in staat was om alles nog eens opnieuw over te doen. Hoe dan ook, op de montagetafel heeft hij ervoor gezorgd dat er niet alleen van dat amateurisme niks meer te merken valt, maar dat er bovendien een prachtfilm te voorschijn is getoverd, die o.a. gelauwerd werd met een oscar van beste film. Dat “Dances with Wolves” de grootste slokop zou worden was wel voorzien, maar aangezien de Academy Awards worden uitgereikt door een vakjury, dacht ik niet dat een debuterend regisseur in aanmerking zou komen voor die specifieke onderscheiding.
Kevin Costner heeft altijd al belangstelling gehad voor de indianen, maar hij heeft wijselijk gewacht tot hij de status van onaantastbare supervedette had bereikt, vooraleer hij zich werkelijk heel duidelijk heeft uitgesproken tegen de “grootste volkerenmoord uit de geschiedenis”, om het met zijn eigen woorden te zeggen. “Dances with Wolves” brengt het verhaal van John Dunbar, een Amerikaanse soldaat die in 1860 helemaal in de ban komt van de legendarische Sioux-krijgers.
Naast de regie neemt Costner ook de hoofdrol voor zijn rekening. “Het is even makkelijk de waarheid te verfilmen als de leugen,” zegt hij, “Waarom zouden we dan voor één keer niet eens de waarheid tonen?” En in één ruk voegt hij eraan toe dat men ook niet moet afkomen met het feit dat het allemaal reeds meer dan honderd jaar achter de rug ligt, dat hij oude koeien uit de gracht haalt. “Alhoewel ik op de eerste plaats een ‘story-teller’ ben, behandelt de film toch ook problemen die nu nog steeds aan de orde zijn. Het milieu b.v., de bodemontginning en de verdeling van de landbouwgronden.”
Drie uur was blijkbaar niet lang genoeg voor “Dances with wolves”, want er is nadien een nog langere versie uitgebracht. Maar dat kon geen kwaad, althans niet volgens de mening van Greg Lemond, die net als Costner één achtste indianenbloed (Cherokee) in zijn lichaam heeft. Lemond is zoals alle Amerikanen dol op westerns, maar unlike de meesten onder hen, “supportert” hij dan voor de indianen. Het is ook wel fijn om te vernemen dat vooral de scène in “Dances with wolves” wanneer “die ruwe kerel” zoals hij hem noemt, uitroept dat iedereen mag weten dat hij een vriend is van “Dances with wolves”, hem heeft ontroerd.
Costners inzet leverde hem eerst grote waardering op van de indianen (hij werd officieel opgenomen in de Sioux-stam), maar sindsdien zijn de verhoudingen bekoeld, wellicht omdat zij uiteindelijk weinig of niet hebben gedeeld in de opbrengsten van de film.
Ikzelf vond de score van John Barry voor deze film zeer impressionant, maar Frédéric Devreese had er geen goed woord voor over toen ik hem interviewde over het vak van filmcomponist. Devreese is natuurlijk een typisch voorbeeld van een “ernstig” componist die soms filmmuziek schrijft als “sidedish” en alhoewel John Barry niet kon weten dat hij op zijn kap zat, diende hij hem onrechtstreeks toch van repliek in een interview in Knack: “Ik ben een van de weinige componisten die van meet af aan voor de film wilden werken. Ik ben geen gefrustreerde componist van een ander soort muziek. Ik werk uitsluitend voor film, televisie en occasioneel voor theater. Ik hou van het schrijven van muziek voor bewegende beelden. Het is een vak apart. Je merkt bijvoorbeeld dat sommige prima componisten geen echte filmscores kunnen schrijven. Leonard Bernstein schreef ooit de originele muziek voor On the Waterfront van Elia Kazan. De Studio moest er iemand hij halen om de volledige score te herstructureren in functie van het filmmedium; hij snapte maar niet wat schrijven voor de film precies inhoudt.”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.