Zachary Richard wordt 65…


Het is vandaag 65 jaar geleden dat cajunartiest Zachary Richard werd geboren in New Orleans.

Na een paar jaren klassieke piano te hebben gestudeerd, gooit hij zich op de blues. In de jaren zestig, als Amerika in de ban is van alles wat uit Groot-Brittannië komt, maakt hij de overtocht en leert er vooral de Schotse volksmuziek kennen. In 1975 keert hij echter terug naar zijn roots, of toch bijna, want in dat jaar brengt hij een bezoek aan Québec. Het is pas een jaar later dat hij l’Acadie herontdekt.
Hij schreef in 1976 ook de enige “protestsong” in cajun: “Réveil”. Daarin wordt eigenlijk de tragische geschiedenis van de cajuns verhaald, maar nu kan hij dat niet meer zingen, zegt hij, want dat doet te veel pijn. Dat is trouwens ook de reden waarom de cajuns bijna uitsluitend dansmuziek hebben: “Onze geschiedenis is zo triest, dat we wel vrolijke muziek moeten hebben om ze te kunnen verdragen.”
Toch zong hij het nummer in 1994 als eregast op een nogal Frans-nationalistisch festival in Acadie, waar toch nog een Franstalige minderheid heeft overleefd, ook al heten de zangers er Edith Butler of noemt een groep zich “1755”, zodat men het zowel in het Engels als in het Frans kan uitspreken.
Deze inmenging van de “francophonie” was ook reeds te merken bij het eerste Acadien Festival in Lafayette, waarmee Perry Ancelet in 1974 de heropleving van de cajun muziek inluidde (en mijn eerste artikel hierover dateert van… 1975!). Hij wilde met zijn festival vooral de cajun-muziek bij de cajun-bevolking zelf aanvaardbaar maken, want zoals het nogal eens dikwijls gaat, vond men het eigenlijk maar laagbijdegronds. In de jaren dertig probeerde de Roosevelt-administratie onder de slogan “één land, één taal” zelfs door repressieve vormen van scolarisatie aan deze als achterlijk bestempelde cultuur de doodsteek te geven.
Wat dat achterlijke betreft, dat wordt vooral geweten aan de inteelt. Uit films als “Deliverance” van John Boorman of “Southern Comfort” van Walter Hill leren we inderdaad dat ze geïsoleerd leefden als trappers, boeren of vissers en dat ze een traditionele patriarchale familie-structuur huldigden. Al dient daar meteen aan toegevoegd dat met name Zachary Richard de authenticiteit van deze films sterk in twijfel trekt en ze eerder toeschrijft aan het “racisme” van de Yankees. Het kan toch geen toeval zijn dat een film over een wat achterlijke knaap “Forrest Gump” werd gedoopt als de landstreek tussen Lafayette en Avery Island “Forest Gumb Land” wordt genoemd!
De banjo die de debiele cajun bespeelt in “Deliverance” is overigens een weinig voorkomend instrument op originele cajunplaten. Zelf heb ik ze enkel teruggevonden op “Les haricots sont pas salés”, een sessie-elpee uitgebracht door Expression Spontanée met de bedoeling om een documentaire uit 1974 van muziek te voorzien. Daarop speelt Terry Bertrand banjo en de reden daarvoor is dat The Balfa Brothers, die zowat als de gangmakers van het project kunnen worden aanzien, kort daarvoor in Chicago hadden gejamd met bluegrass banjopicker Bill Keith. Zij wilden dit experiment op deze plaat herhalen, maar blijkbaar niet tot hun voldoening want kort daarna moest Bertrand reeds de plaats ruimen voor steelgitarist J.W.Pelsia, omdat we op dat moment middenin de country-rock rage zitten.
De meest voorkomende scheldnaam voor cajuns is overigens “coon-ass”, het achterste van een wasbeer, het huisdier bij uitstek van de cajuns. Wellicht hebben ze die naam aan zichzelf te danken, want het is allicht een geval van Amerikaanse “volksetymologie”: het gaat namelijk terug op het Franse “conasse” (trut). Men kan dus veronderstellen dat zij die scheldnaam zelf gebruikten en dat de Amerikanen daar coon-ass van hem gemaakt. Op dit moment zou het een soort van “geuzennaam” zijn en zou men de scheldnaam dus met fierheid dragen, maar ik zou daar toch maar mee oppassen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.