Jan Van Gompel (1933-2010)

38 jan van gompelVandaag is het ook al vijf jaar geleden dat de gewezen beroepsrenner Jan Van Gompel om het leven is gekomen. Hij is gestorven in zijn geboorteplaats Breendonk.
Jan Van Gompel werd in 1956 vijfde bij de Sels-beker en won zowaar in Temse. Dat deed hij ook nog eens in 1963 en in 1957 werd hij nog eens tweede in diezelfde wedstrijd. Dat jaar was trouwens zijn beste, want hij werd ook winnaar van Schelde-Dender-Leie en verder van kermiswedstrijden te Ninove, Lummen, Tongeren, Aalst, Buggenhout, Tienen en in Heist op den Berg. In 1958 moest hij het met minder doen: enkel een overwinning in Willebroek, een jaar later gevolgd door het criterium in Sint-Niklaas en een wedstrijd in Oppuurs. In 1960 werd hij opnieuw winnaar in Sint-Niklaas en Buggenhout. Dan werd het lange tijd stil tot hij in 1964 nog eens won in Puurs.
Hij was een bijzonder strijdvaardige rijder en vrij snelle sprinter. Volgens de tekst op het prentje was hij één van de meest actieve Belgische renners op dat moment. Jan Van Gompel reed bijna zijn hele carrière voor Libertas, maar als hij zich dan toch al eens in dienst stelde, dan was het niet van de minsten (Rik Van Looy en Rik Van Steenbergen). De trui die Van Gompel evenwel op de tweede foto draagt (Libertas-Almdudler) is voor mij al die jaren een raadsel geweest. Dankzij Wielerarchieven en vooral dankzij Marcel alias Frascati alias Stanneke en Patrick Feyaerts weet ik nu dat het de clubtrui van de Dijlespurters was. Vandaar ook dat bij zijn overlijden er op de VRT-site zowaar een in memoriam verschijnt van streekgenoot Lukas De Vos: “Jan Van Gompel, coureur bij cafés genade”. Ik mag het hier met goedkeuring van de auteur weergeven…

88 jan van gompelHet is de doordeweekse wielerliefhebber allicht ontgaan. Maar in de klassieker Luik-Bastenaken-Luik van 1956, gewonnen door de legendarische Fred De Bruyne, eindigde als 51e op bijna 31 minuten Jan Van Gompel; voor Odiel Vandecasteele, dat wel, maar vlak na Willy Schroeders.
Jan is dezer dagen gestorven, er hingen nog wat plastieken palmen aan de schouw, en zijn caravan waarmee hij de Rondes volgde ademde nog de bedompte sfeer van er-zo-graag-willen-bij-zijn maar net-niet-kunnen. Jan Van Gompel was uit het goede hout gesneden, maar zijn kuiten schoten tekort. Hij was en bleef een kermiscoureur met veel uithoudingsvermogen.
Ik hou van die jongens van eenvoudige komaf, van eenvoudige geest, van eenvoudige geneugten. Vandaag lees ik de uitslagen na van de eliterenners zonder contract – onafhankelijken, zouden we gezegd hebben in de tijd van Emiel Staldeur (één overwinning, voor zijn deur, god weet hoe lang hij daarvoor afbetaald heeft). Toen er ook nog liefhebbers reden en kermiskoersen nog beslecht werden met een kasseisprint en een handslag.
Dat kon omdat rond de kerktoren geen dwaze bloembakken waren neergekwakt midden op de rijweg, en bumps geen marteling waren voor de bezemwagen, de brandweer en het ziekenvervoer. Kermiscoureurs waren graag geziene gasten, die met fierheid zelf café hielden (Bij Raymond De Smedt, Beroepsrenner; Van Gompel hield Sint Sebastian open, midden in zijn dorp tegenover de Leonarduskerk), en al es een premie mochten opstrijken van brouwer (een bak Duvel), bakker (een fruittaart met slagroom) of beenhouwer (een salami).
Als je de erelijst van Jan Van Gompel bekijkt, dan weet je dat de wereld van faam zich verspreidde over hooguit een tiental dorpen. Zijn successen dateren van rond de Expo: in 1956 (en 1963) de jaarkoers van Temse, en die van Welle; 1957 was zijn wonderjaar – winst in Heist-op-den-Berg, Leuven, Ninove, Tienen, Buggenhout (recidive in 1960), en vooral de halve semiklassieker Schelde-Dender-Leie; in 1958 rustte hij op zijn lauweren en kreeg de tuil in Willebroek, op een boogscheut van zijn woonst.
Daarna gebeurde het alleen nog mondjesmaat (Sint-Niklaas, Oppuurs, en zijn zwanezang in 1964: Puurs – hij reed voorbij zijn deur en voorbij het enige monument dat ongezien nog rechtstaat langs de straat voor een gesneuvelde Uhlaan uit de Groote Oorlog). Want Jan had het gemaakt, zoals Annelies uit Sas-van-Gent.
Voor die tijd leuke contracten versierd als waterdrager, bij Libertas, Faema, Solo Van Steenbergen, GBC, toch topploegen in die tijd. En dat leverde hem soms zelfs ereplaatsen op: 16e in Parijs-Tours van 1955, geplakt aan het achterwiel van Maître Jacques Anquetil; 14e in De Ronde van Vlaanderen van 1958 en idem dito in de Waalse Pijl (eerlijk verdeeld dus), 15e in Parijs-Roubaix, wie kon dat zeggen? Eddy Pauwels, Jan Adri-Lemme (Adriaensens dus, plaatselijk zo genoemd naar zijn krullende haarbos), laat staan Raymond De Smedt? Nee toch? (Allez, Fonske De Wolf later wel, maar die was knap en veel jonger). Jan had een abonnement op plaatsen 14 en 15: in Gent-Wevelgem 1961 en 1962, in de Wegrit van Heren ook (1959).
Helaas is het Jan daarna minder goed vergaan. In 1966 hing hij zijn fiets aan de wilgen. Zijn vrouw Simone (Adriaenssens) stierf een tijdje later, en hij trouwde met haar zus Annie. Hij was al een tijdje ziek, en ik vind zijn doodsbrief erg aandoenlijk. “Deze strijd was niet te winnen”. Voorspelbaar als een man van het volk: “bloemen noch kransen”, “oud-beroepsrenner”, “mede-oprichter van Carosserie Van Gompel-Adriaenssens”, met dank aan de dokter en de thuisverpleging. Natuurlijk mist zijn familie hem.
Maar ook voor mij is een stukje jeugdgeschiedenis verdwenen. Mijn neef Michel is zelfs nog beginnen koersen omdat hij Jan wou kunnen volgen. Quod non. Maar hij had wel een herkenbaar hemelsblauw truitje met sterren – want renners, dat waren geen fluorescerende mietjes, geen rijdende advertentieballerina’s, geen modepoppen. Dat waren mensen van klampsteen en modder, met gepaste zwarte broek en witte kousen, die hun neus uitsnoten in het voorbijrijden en hun lege bidons mee naar huis namen.
En soms, heel soms, mochten ze ook hun hand opsteken. Jan Van Gompel heeft het te weinig mogen doen. Maar hij is in Breendonk wel een man van formaat geworden. En dat maakt een stuk lelijke oorlogsgeschiedenis toch weer goed.

Lukas De Vos

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.