Het is al vijf jaar geleden dat Willy de Bleser is overleden. Ik heb dit altijd een raadselachtig figuur gevonden, ik heb zelfs een tijdje gedacht dat het een vriend van mij was (of toch: een bekende) die onder een auteursnaam met mij een loopje wou nemen. Dat kwam namelijk omdat de heer de Bleser mij altijd zijn pas gepubliceerde werken toestuurde, ook al kraakte ik ze telkens af. Ik vond dat hij hiermee blijk gaf van een niet aflatend masochisme. En, zoals gezegd, ik dacht op de duur dat het iemand uit mijn vriendenkring was, die er genoegen in vond mij zo op te jutten. Niets van dat alles, blijkt dus, nu de heer de Bleser is overleden. En alhoewel ik mijn mening over zijn werk niet herzie, heb ik zoals gewoonlijk toch veel spijt van de harde woorden die ik destijds over hem heb geschreven (*). Waarmee ik ook voor anderen nog eens wil duidelijk stellen: het feit dat ik met de ouderdom milder ben geworden, betekent niet dat ik mijn jonge alterego afzweer. Ik moet telkens vaststellen dat ik er nog steeds voor de volle honderd procent achter sta, achter wat ik toen heb geschreven. Maar ik zou het inderdaad nù niet meer doen of het althans wat anders formuleren. Het ouwezakkensyndroom, zeker?

Ondertussen heb ik mijn recensies van de Blesers werk gevonden en kan mijnheer Fauré (zie verder) dus uitmaken hoe “schofterig” ik wel ben.
Maar laat ik beginnen met een gedeelte van het in memoriam over dat Henri-Floris Jespers aan hem geeft gewijd: “Willy De Bleser vond onderdak bij uitgeverij De Roerdomp, in het midden van de jaren zestig opgestart door de drukkerszoon Joris Lombaerts (1936-1991) die een gevarieerd fonds wist op te bouwen. Na De adders (1975), Het verhaal van Teraja en Werjonjo (1977) en Het concert (1981), publiceerde De Bleser Parijs-Tours (1983).”
DE VIOLIST SPEELT VALS
Uitgeverij De Roerdomp is een rechtse uitgeverij volgens een televisieweekblad. De reden ervoor is terug te brengen op ongezonde toestanden tijdens en kort na de Tweede Wereldoorlog en voor mijn part kan dat volstaan, ik ben geen heksenjager.
Maar hoe houdt zo’n uitgeverij dan z’n reputatie in stand, dát is een vraag die me bezighoudt. En het antwoord ligt misschien in boeken als « Het Concert » van Willy de Bleser dat om onnaspeurbare redenen toch op de redactie van een progressief blad ais het onze is beland ter recensie.
Dit tamelijk kleine werkje (87 blz. met grote druk) laat immers eer soort van Uebermensch aan het woord, een violist die tijdens een (uiteraard onnavolgbaar) concerto zijn gedachten aan zijn geliefde de vrije loop laat (hij veronderstelt dat ze hem op dat moment bedriegt met een onbenullige zakenman, die hij evenwel op het einde van het concert in de zaal bemerkt, zodat het eigenlijk een maat voor niets is geweest — zeg dat wel !).
Die korte tijdsspanne stelt hem wel in staat een aantal seksuele hoogstandjes de revue te laten passeren, waarin zijn geliefde (Sofia, d.i. Wijsheid) weliswaar zijn (bijna) gelijke is, maar de andere vrouwen rustig tot tweederangsobjecten worden gedegradeerd : « Wanneer een vrouw van dat soort begint te nukken en flauwiteiten te verkopen en zo, smoor je dat best dadelijk in de kiem: een fikse trap in d’r kont, gevolgd door een stuk ofwat flinke opdonders. (…) Primairen, nymfomanen, communisten, fascisten en homoseksuelen overtuig je niet met schone, op beschaafde toon uitgesproken woorden » (p. 79-80). Alle verdere commentaar overbodig, niet ?
Maar hebben wij ons nu enkel aan dat zinnetje gestoord ? Ach nee, de intrinsieke fout van dit boek zit in de stijl zelf. Het dient zichzelf aan in een monologue interieur, maar zelfs Molly Bloom zou voor de nanier waarop hij tot de lezers komt de neus ophalen. Een klein fragmentje: “Want afgezien van het feit dat, op het stuk van de horizontale liefde, elke sterveling, hoe viriel en temperamentvol ook, toch niet van alle beperking ontheven is; en, bovendien, abstractie gemaakt van de absolute zekerheid, die ik bezit, nooit volmaakter minnares én vriendin dan Sofia in dit ondermaanse te kunnen opsnorren (zodat het louter verspilling, zelfs onzinnig, zou zijn er achter op zoek te gaan), kan ik onmogelijk geloven dat zij oprecht is wanneer ze, tijdens onze sporadische ,maar vulkaanachtige ruzies, mij voor de voeten werpt dat ik dagelijks – dagelijks bij wijze van spreken (roepen), natuurlijk – dat grietje zou neuken” (p.18-19).
En natuurlijk is er de onvermijdelijke dt-fout om een dergelijke slordige stijl meer kracht bij te zetten : « niemand ziet het immers of ondervind er last van » (p. 10).
PARIJS-TOURS
Wat ik Willy de Bleser heb misdaan, mag Joost weten, maar deze auteur blijft mij maar met zijn werk bestoken, ook al heb ik reeds eerder (met name n.a.v. « Het Concert ») geschreven dat het aan mij niet besteed is. Of — griezel ! ik mag er niet aan denken ! — zou het soms kunnen dat deze naam een pseudoniem is en dat de auteur iemand is uit mijn kennissenkring ? Dat hij bijgevolg weet dat ik van wielrennen hou en ook van vitalistische literatuur (Geeraerts, Wolkers, Lawrence, enz.) en dus denkt dat deze « Parijs-Tours » me wel zal bevallen ?
Helaas dan, beste Willy, het zijn niet de ingrediënten die de waarde van een souper bepalen, maar de manier waarop ze zijn klaargemaakt. En die stijl van jou, jongen, die ligt me toch echt niet. Ellenlange periodes met tal van tussenzinnen en uitweidingen, maar ook de woordkeuze. Wie spreekt er nu immers over de « abdomen » van een wielrenner ? En een drinkbus heb ik nog nooit weten « losschroeven », zeker niet in de finale van een klassieker. Trouwens, als we het daarover dan toch hebben, evenmin is het mij bekend dat renners klaarkomen op de fiets (misschien daarom dat Louis De Pelsmaeker bij interviews steeds zo’n nuffig gezicht trekt), dat een sportbestuurder langs de weg gaat staan om het tijdsverschil op te nemen of dat een renner (in het zicht van de aankomst) met hem over neuken een discussie begint.
Ja maar, zegt u, dit is vitalisme, geen realisme ? Jawel, maar andere aspecten (herfstklassieker, de versnellingen) wijzen juist wél op een realistische aanpak. En daarbij, dat vitalisme van jou, Willy, dat is toch « uit het boekje » hoor ! Een beetje pis, een beetje stront, veel sperma en dan goed roeren. Enfin, genoeg gezeverd, wat drinkt ge ?
DE TWEEDE LIJN
En om te eindigen ook nog een citaat van mijn steun en toeverlaat Lukas De Vos: “Ongemerkt omdat hij onopvallend maar secuur de pasjes zette die van een schrijver uit de tweede lijn verwacht werden. Omdat hij onopvallend het ambacht zo naadloos uitoefende, dat hij geheel opging in de achtergrond. Het is maar door dood te gaan dat hij opnieuw levend wordt. Of toch zijn werk. […] De Bleser is gegaan zoals hij geleefd heeft: wat weggedoken, onopvallend, verborgen in het struikgewas achter hitsige aanstormende talenten. Wat monkelend om al het vergankelijke, wat verlegen om de sensualiteit die hij zo graag zelf beschreef. ”

Referenties
Ronny De Schepper, De violist speelt vals, De Rode Vaan nr.16 van 1982
Ronny De Schepper, Parijs-Tours, De Rode Vaan nr.3 van 1984

(*) Nu ik de teksten ook effectief heb herlezen, trek ik deze woorden terug. Van mijn oorspronkelijke recensies daarentegen trek ik zelfs geen komma terug!

5 gedachtes over “Willy de Bleser (1934-2010)

  1. Het is niet altijd een makkelijke afweging, maar wij kraken op onze blog nooit iets af. Dat geldt voor boeken, expo’s, films, muziek of andere cultuurproducties. Als het echt niet goed is, brengen we het gewoon niet. Ik vind het altijd een beetje moeilijk om achter je klavier zomaar het werk van iemand de grond in te boren, terwijl hij of zij er ongetwijfeld veel bloed, zweet, tranen en passie aan gewijd heeft.

    Liked by 1 persoon

    1. Op mijn blog volg ik ook min of meer deze redenering, maar destijds als beroepsjournalist kon je moeilijk voortdurend je kop in het zand steken natuurlijk.
      Maar wat mij interessanter lijkt: deze reactie komt dus van het ACW. Heeft De Bleser hier iets mee te maken misschien?

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s