Vandaag, 100 jaar geleden maakte ingenieur Marzi zich klaar voor de eerste van een reeks Paleisconcerten in Laken. In België vond de eerste muziekuitzending via de radio inderdaad plaats op 28 maart 1914. Vanuit het Koninklijk Paleis te Laken werd een muziekconcert, opgedragen aan Koningin Elisabeth, rechtstreeks uitgezonden. Het experiment, ontstaan onder impuls van Koning Albert, die het ook financierde (alhoewel dat natuurlijk gewoon van zijn dotatie afkomstig was), was een groot succes als men die term tenminste mag gebruiken als men weet dat er op dat moment slechts 26 bezitters van een radiotoestel waren.

Hoe dan ook, er werd besloten iedere zaterdag om 20.30 u. een muziekconcert uit te zenden dat tot op een afstand van 60 à 70 kilometer beluisterd kon worden. Lang zouden deze uitzendingen niet duren. Toen op 20 augustus 1914 Duitse troepen Brussel binnenvielen gaf Koning Albert bevel de zender op te blazen. Het uitbreken van de eerste wereldoorlog maakte trouwens in het algemeen een einde aan de experimenten. De draadloze telegrafie zou voorlopig uitsluitend voor militaire doeleinden worden aangewend, wat gepaard ging met intense industriële inspanningen om de vooroorlogse technische apparatuur te vervolmaken.
Uiteindelijk zou in 1916 de jonge Amerikaan David Sarnoff de voor de hand liggende stap van draadloze telegrafie naar omroep zetten. Hij beschreef het toekomstige radiotoestel als een eenvoudige “Radio Music Box” en voorspelde dat een breed publiek gelijktijdig, vanuit één enkel zendcentrum, een grote waaier van programma’s zou ontvangen. Toen al besefte de Brit Burrows dat dit niet louter een technische aangelegenheid was, maar dat ook politieke en sociale factoren een rol zouden spelen. Hij stelde vast dat er ogenschijnlijk geen bezwaren waren om binnen een paar jaar er voor te zorgen dat de toespraken in het Britse parlement draadloos in de redactiezaal van elke krant in Groot‑Brittannië beluisterd zouden kunnen worden.
Gewoonlijk wordt aangenomen dat het eerste radiostation, die naam waardig, in Pittsburgh stond: de zender K.D.K.A. van de Westinghouse Company. Maar een Canadees station (initially XWA, then CFCF and CIQC) actually started in 1919 and went to a regular schedule six months before KDKA.
Op 14 februari 1920 zingt Mamie Smith twee songs van Perry Bradford, de leider van The Made in Harlem Revue waarvan ze deel uitmaakt, voor OKeh Records. OKeh is een klein platenlabel, opgericht door een Duitse ondernemer, Otto K.E.Heinemann, dat muziek voor etnische bevolkingsgroepen wil uitbrengen, vooral dan immigranten uit Oost-Europa. Bradford heeft Heinemann echter overhaald een plaatopname te maken voor een zwart publiek. ‘Veertien miljoen zwarten zullen uw platen kopen, als ze door hun eigen mensen zijn gemaakt,’ is de slogan waarmee hij Heinemann over de streep trekt. Voor die eerste opnames van ‘That Thing Called Love’ en ‘You Can’t Keep A Good Man Down’ staat de studioband van het label in voor de begeleiding. Het Milo Rega Orchestra bestaat uitsluitend uit blanken en dat is er goed aan te horen: hoewel er duidelijk jazz- en bluesaccenten in beide nummers terug te vinden zijn, blijven het in essentie popdeuntjes. Maar Bradford blijkt een punt te hebben, want binnen de maand gaan er tienduizend exemplaren van het plaatje de deur uit. De verkoop is voldoende om een tweede opnamesessie te organiseren. Bradford staat erop deze keer de muzikanten zelf te mogen selecteren: The Jazz Hounds bestaat dan ook uitsluitend uit zwarten. ‘It’s Right Here For You’ en ‘Crazy Blues’ zijn natuurlijk opnieuw door hem geschreven. ‘Crazy Blues’ slaat geweldig aan en in een mum van tijd zijn er 75 000 exemplaren verkocht en als dusdanig betekent het de definitieve doorbraak voor zwarte muzikanten. Het is eigenlijk de derde herwerking van Bradfords grootste hit ‘Harlem Blues’ en daarvan had hij de rechten verkocht, dus paradoxaal genoeg belandt hij door het succes in de gevangenis.
Meanwhile, aan de andere kant van de oceaan, wordt in juni 1920 een concert door de beroemde Australische operazangeres Nellie Melba uitgezonden in Groot-Brittannië. Op 2 november 1920 is er de allereerste uitzending van het reeds genoemde KDKA. De datum is niet toevallig. Die dag zijn het immers presidentsverkiezingen en door de resultaten live bekend te maken is de kracht van het nieuwe medium bewezen. Aldus de legende natuurlijk, want uiteraard kon de radiozender de dag zelf ook nog niet beschikken over resultaten van over heel het land. Dan zal een krant met lokale vertakkingen toch nog wel een streepje voor gehad hebben!
In april 1921 is er de eerste rechtstreekse sportuitzending: een bokswedstrijd in de Verenigde Staten. Op 15 november 1922 start het persagentschap Reuter in Londen met dagelijkse nieuwsberichten.
In juni 1923 gaat Ralph Peer van OKeh Records (zie hoger) in Atlanta op zoek naar zwart talent. De lokale platenhandelaar (eigenlijk een gewone winkelier die daarnaast ook platen verkocht) stelt voor om een zanger uit de lokale kerk te gaan opzoeken. Er wordt een opnamedatum afgesproken, maar de zanger komt niet opdagen. Om de vrijgekomen tijd nuttig te gebruiken, werd een blanke fiddlespeler John Carson aangesproken die kort daarvoor een wedstrijd had gewonnen in Virginia. Peer vindt het maar niets, maar de handelaar trekt er mee naar de volgende fiddle-wedstrijd en verkoopt er meteen zijn hele voorraad. ‘Diezelfde avond nog belde hij New York om er 5.000 extra te sturen, per express, en nog eens 10.000 per gewone vracht,’ zou Peer later verklaren. Uiteindelijk overschrijdt de verkoop het half miljoen. De plaat van John Carson wordt beschouwd als de officiële start van de countrymuziek, die dan nog hillbilly music wordt genoemd, muziek van boerenkinkels letterlijk.
De eigenlijke radiogeschiedenis in België begint met de inwijding van « Radio‑Belgique » op 24 november 1923. “Radio‑Belgique” werd gesticht op initiatief van SBR, de Société Belge Radio Electrique, het eerste bedrijf dat zich in ons land specialiseerde in het vervaardigen van radio‑ontvangsttoestellen. SBR kreeg machtiging over de Belgische ether en mocht zendtijd verkopen voor publicitaire doeleinden. De uitzendingen gebeurden vanuit de “Union Coloniale” in de Stassartstraat te Brussel, nabij de Naamse Poort. Deze lokalen zouden door het toekomstige N.I.R. nog gebruikt worden tot in 1938. Aanvankelijk werd vooral muziek uitgezonden, maar dagelijks werd toch ook een kwartier uitgetrokken voor persberichten en spreekbeurten, «Radio‑Belgique» verkocht zendtijd aan firma’s en aan politieke en godsdienstige verenigingen. De schrijver‑journalist, Theo Fleischman, die nu algemeen wordt beschouwd als de vader van het radionieuws zoals we dat nu kennen, startte bij Radio‑Belgique met een echt radiojournaal van een half uur, bondig en levendig gepresenteerd. Radio Belgique was een uitsluitend Franstalige aangelegenheid. Een Vlaamse kon niet uitblijven.
In 1925 waren in de Verenigde Staten al 5,5 miljoen radiotoestellen in gebruik, bijna de helft van alle toestellen ter wereld.
Op 26 januari 1926 stelt John Logie Baird “true television” voor, d.w.z. dat hij ook verschillende tinten grijs toevoegde aan wat vroeger enkel zwart en wit was. Op minder dan twee jaar tijd heeft hij – puur wetenschappelijk – ook kleurentelevisie, 3D, infrarood en video gedemonstreerd. Op 4 december 1926 gaat de privé-zender Radio-Antwerpen (in de volksmond Radio Kerkske) voor het eerst in de ether.
Ze worden gevolgd, zij het zonder zendvergunning door Etienne Vergote van de West-Vlaamsche Radio-Omroep (Kortrijk) sedert 1927. On January 22, 1927, the first live radio commentary of a football match anywhere in the world was broadcasted. The game was between Arsenal F.C. and Sheffield United at Highbury.
In 1928 wordt in Antwerpen de neutrale «Vlaamse Radio‑Vereniging» (VRV) opgericht, die vanuit de Dierentuin, via een relais van Radio Belgique, de eerste Vlaamse radioconcerten verzorgde. Haar doel was alle Vlaamse luisteraars te groeperen. Dit initiatief kwam evenwel te laat, want naar het voorbeeld van Nederland, streefden ook in België de katholieken en socialisten naar eigen omroepverenigingen. In de Verenigde Staten wordt voor het eerst een sportwedstrijd op televisie uitgezonden (een tennismatch). Maar eigenlijk kan men dit enkel als een vroeg experiment bestempelen. Over het algemeen wordt aangenomen dat de eerste echte tv-beelden van een sportmanifestatie er pas tijdens de Spelen van Berlijn in 1936 komen.
Op 6 oktober 1929 koopt de N.V.Radio, opgericht door katholieke verenigingen als de Boerenbond, de Christelijke Middenstand en het Davidsfonds, eveneens zendtijd bij Radio Belgique onder de roepnaam KVRO (Katholieke Vlaamse Radio-Omroep). Zo ontstonden in 1929 de «Katholieke Vlaamse Radio‑Omroep» (K.V.R.O.), die uitzond via de kort voordien opgerichte eigen Vlaamse zender te Veltem, geëxploiteerd door de N.V.Radio, en de “Socialistische Arbeiders Radio‑Omroep voor Vlaanderen” (SAROV) die eerst programma’s uitzond via de VARA, maar later kopen zij zendtijd op de golflengte van «Radio‑Belgique», nog later op die van de “N.V.Radio”. Kort daarna volgden ook LIBRADO (de Liberale Radio-Omroep) en VLANARA (de Vlaams Nationale Radio-Vereniging).
Op 18 juni 1930 wordt (ondanks de tegenstand van SAROV en KVRO, die worden gepaaid met zendtijd, wat zo zal blijven tot de Tweede Wereldoorlog) het overkoepelende Nationaal Instituut voor Radio (NIR) opgericht (en meteen ook het bijhorend jazzorkest, geleid door Stan Brenders), op 22 juli van datzelfde jaar gevolgd door een wet ter beperking van de privé-radio’s. Deze radiostations haalden hun inkomen uit publiciteit, dat in tegenstelling tot het NIR dat als dotatie toen reeds 90% van het luistergeld toegewezen kreeg.. De eenheidsstructuur was, zoals men kan vermoeden, hoofdzakelijk Franstalig getint. De directeur van de Vlaamse afdeling was Gust de Muynck.
De eerste uitzending van het NIR had plaats op 1 februari 1931 en liep van 17 tot 22 uur met een “gesproken dagblad” om 19.30 uur en 22 uur. De schrijvende pers was hiervan zo’n tegenstander dat het nieuws van Belga niet per telex maar per drager diende te worden bezorgd. Bovendien waren deze “loopjongens” eigenlijk gepensioneerden die een tramvergoeding kregen. Om deze uit te sparen gingen ze echter te voet. Radiojournalisten werden door de persbond niet erkend.
Op 9 mei 1931 verzorgt Gust de Muynck vanop het dak van de tribune de eerste rechtstreekse uitzending van een voetbalwedstrijd (België-Nederland in Antwerpen). Datzelfde jaar volgen ook nog rechtstreekse verslagen van de Boeteprocessie in Veurne, de IJzerbedevaart in Diksmuide, de Belgische Dag in Hasselt en de viering van het tienjarige bestaan van het Algemeen Christelijk Werkersverbond in Brussel. De teksten dienden wel te worden voorgelegd aan de minister van PTT, de wallingant François Bovesse, die met name een aantal fragmenten uit de IJzerbedevaart verbood. De technicus moest dan op aangeven van reporter Mon de Goeyse telkens de microfoon even afsluiten.
De Amerikaanse radio zond voor het eerst rechtstreeks uit vanuit het buitenland in 1932. En dan nog wel vanuit het door de Japanners bezette Mantsjoerije.
Op 23 mei 1934 starten de dagelijkse uitzendingen bestemd voor Belgisch Kongo via de kortegolfzender van de RTT in Ruiselede.
Op 4 januari 1936 publiceert het tijdschrift “Billboard” in New York de allereerste hitparade op basis van verkoopcijfers. Er waren aparte lijsten voor de tien best verkochte platen van de drie belangrijkste platenmaatschappijen (deze werkwijze duidt erop dat de gegevens van de firma’s zelf afkomstig waren). Bij Columbia voerde “Stop, look and listen” van het orkest van Joe Venuti de lijst aan. Bij Brunswick was dit “Quicker than you can say” van het orkest van Ozzie Nelson en bij RCA-Victor “The music goes round”, eveneens van een orkest, deze keer dat van Tommy Dorsey.
Later in dat jaar vonden de Olympische Spelen van Berlijn plaats en dat werd de eerste tv-live-uitzending allertijden.
Op 17 oktober 1936 krijgt het NIR, als gevolg van parlementsverkiezingen die in het teken stonden van de culturele autonomie, een nieuwe structuur, met name het NIR en het INR krijgen elk een eigen directeur-generaal. Voor het NIR was dat Theo de Ronde. Het NIR stond in de jaren dertig in voor 7000 uren uitzending per jaar, waarvan er 5000 door de muziekdienst werden verzorgd. Er waren 132 personeelsleden met daarbovenop ook nog eens 112 muzikanten, verdeeld over drie orkesten: het Symfonisch Orkest, het Radio-orkest en het Genre-orkest.
Op 2 november 1936 zendt de BBC voor het eerst twintig minuten televisiebeelden uit, waaronder de zangeres Adele Dixon met het nummer “Here’s looking at you”. De uitzending werd eerst volgens het Baird-systeem uitgezonden en daarna herhaald volgens het EMI-systeem, dat een jaar later als algemeen geldend zal worden aangenomen. Deze uitzending had echter enkel een “novelty” aspect. Op dat moment waren er immers ongeveer 400 ontvangers. Aangezien de aanschaf van een toestel heel duur was, konden enkel de betere standen zich dit veroorloven, maar deze keken snobistisch tegen het medium aan. Men kan bijgevolg zeggen dat enkel het dienstpersoneel naar televisie keek, b.v. naar de kroning van George VI.
In 1938 werd het omroepgebouw aan het Flageyplein in gebruik genomen.
Na het plotse overlijden van Theo de Ronde in 1939 werd hij opgevolgd door de hoofdredacteur van De Standaard, Jan Boon.
Op 1 september 1939 werden door de oorlogsomstandigheden de Britse televisieuitzendingen opgeschort middenin een tekenfilmpje van Mickey Mouse.
Op 28 mei 1940 gaat de door de Duitsers gecontroleerde Zender Brussel in de lucht. Vanaf de zomer van 1940 legde het Duits Militair Bestuur en haar Propaganda‑Abteilung alle bioscopen de verplichting op elke langspeelfilm door een filmjournaal te laten voorafgaan. Deze filmjournaals werden geproduceerd in Brussel (in de lokalen waar vandaag de filmschool RITCS gehuisvest is) onder leiding van een Duitse hoofdredacteur.
De benaming NIR wordt in Londen gewijzigd in BNRO (Belgische Nationale Radio Omroep), die op 13 oktober 1942 begon uit te zenden onder het gezag van de Belgische regering in ballingschap. Daarnaast werd er op een golflengte van de BBC dagelijks een half uur uitgezonden, netjes verdeeld over de twee landstalen. De twee bekendste namen waren daarbij die van Victor de Laveleye (de man die het beroemde V-teken uitvond) en Jan Moedwil (eigenlijk Nand Geersens), die legendarisch werd met zijn slogan “we doen ons best, zonder erop te boffen, toch krijgen we ze wel, de moffen!” Er waren ook afdelingen in New York en Leopoldstad. Hier startte men op 16 mei 1943 met achttien uren uitzending per dag in niet minder dan negen talen.
Op 4 september 1944 wordt de benaming NIR opnieuw ingevoerd n.a.v. de eerste uitzendingen vanop Belgische bodem.
In 1945 wordt de Wereldomroep opgericht. Nog in 1945 neemt het NIR alle functies van zendgemachtigden over, zodat de regionale commerciële zenders worden afgeschaft, maar in de praktijk omgevormd tot regionale openbare omroepen.
70 nat king cole trioOp 15 maart 1945 le magazine Billboard publie son premier palmarès des microsillons. En tête de liste on retrouve un album du trio de Nat King Cole.
Billboard maintient plusieurs classements (en anglais des charts) internationalement reconnus qui reflètent chaque semaine le succès des titres musicaux et albums les plus populaires. Son “chart” le plus fameux est le “Billboard Hot 100” qui classe les 100 meilleurs titres indépendamment de leur genre musical. Il est fréquemment cité comme référence aux États-Unis.
What has always been known as the Hot 100 had existed for nearly fifteen years as numerous charts, tracking and ranking the most popular singles of the day in several areas. During the 1940s and 1950s, popular singles were ranked in three significant charts:
Best Sellers in Stores—ranked the biggest selling singles in retail stores, as reported by merchants surveyed throughout the country (20 to 50 positions).
Most Played by Jockeys—ranked the most played songs on United States radio stations, as reported by radio disc jockeys and radio stations (20 to 25 positions).
Most Played in Jukeboxes—ranked the most played songs in jukeboxes across the United States (20 positions). This was one of the main outlets of measuring song popularity with the younger generation of music listeners, as many radio stations resisted adding rock and roll music to their playlists for many years.
Although officially all three charts had equal “weight” in terms of their importance, many chart historians refer to the Best Sellers in Stores chart when referencing a song’s performance prior to the creation of the Hot 100.
Alhoewel de BBC reeds op 7 juni 1946 haar televisie-uitzendingen had hervat (met datzelfde Mickey Mouse-filmpje), bleef dit een marginaal medium, enkel in stand gehouden om de producenten van TV-toestellen te plezieren.
In 1947 worden de gewestelijke omroepen Antwerpen, Kortrijk, Gent en Hasselt opgericht.
La Esterella is op 27 september 1948 de eerste Belgische artieste om voor de BBC-televisie op te treden, nadat ze in Dublin Beniamino Gigli (!) had vervangen als travestierol in Pagliacci. Datzelfde jaar was er ook de eerste rechtstreekse Tour-uitzending, zij het dat het enkel de aankomst in het Parijse Prinsenpark betrof.
In 1949 lanceert Arnold Frank in de bioscopen “Het lied van de week”. Bedoeld als wekelijkse publiciteitsfilmpjes voor Vlaamse schlagers kunnen ze worden beschouwd als de voorloper van de videoclip.
In 1951 heeft de eerste officiële Nederlandse televisieuitzending plaats. Wat Vlaanderen betreft, hier werden drie mensen die bij de radio werkten (Bert Janssens, Nic Bal en Rik van den Abeele) naar de BBC gestuurd om het vak te leren.
Op 14 november 1952 publiceert het Engelse muziektijdschrift “New Musical Express” de eerste hitparade buiten de VS. Deze eerste “top tien” wordt aangevoerd door Al Martino met “Here in my heart”, vóór Jo Stafford met “You belong to my heart” en Nat King Cole met “Somewhere along the way”.
Als in 1953 de kroning van koningin Elisabeth live wordt uitgezonden (en voor één keer eens zonder de problemen, die in die tijd schering en inslag waren, denk aan het liedje van Jef Burm: “Even geduld, er zwemt een leading lady in het aquarium”), ontstaat er plotseling een massale toeloop in de winkels en was de populariteit van het medium gevestigd (alhoewel er slechts 350.000 toestellen waren op dat moment, werd de uitzending toch door 20 miljoen mensen bekeken). De conservatieve regering van Winston Churchill had nochtans getracht de uitzending te verhinderen omdat ze een diep geworteld wantrouwen had tegenover de onafhankelijke positie van de BBC.
Op 31 oktober 1953 was er ook de eerste televisie-uitzending van het NIR. Men opent met een “TV-week in Temse”. De eerste trekkers kwamen uit de kringen van radio, geschreven pers, film, toneel en literatuur. Ze waren gedreven door een onweerstaanbaar enthousiasme om de mogelijkheden van een nieuw medium te verkennen en uit te bouwen. Bert Leysen, één van de bezielers en aangesteld tot directeur, schrijft in het jaarverslag van 1953: “Dat het er was, ons programma stipt elke avond, blijft een mysterie en een klein mirakel, waarover wijzelf verbaasd hebben gestaan.”
January 1, 1954 NBC makes the first coast-to-coast NTSC color broadcast when it telecast the Tournament of Roses Parade, with public demonstrations given across the United States on prototype color receivers.
Ook toen al zaten de BRT (toen nog NIR) en De Rode Vaan op dezelfde lijn, want ook op de BRT was er geen rock te horen. Het dichtste bij kwam nog “Klanken van heden voor mensen van vandaag” van Jan Torfs (op de foto met Elvis Presley), maar de muziek was al even vreselijk als de titel. Dé rock’n’roll-radio in die tijd was Radio Luxemburg, maar zelfs onze gloednieuwe Blaupunkt had de grootste moeite om deze verre klanken op te vangen. Vanuit Gent konden we in 1954 wel voor het eerst luisteren naar een mop uit “De Peperbus” van Romain Deconinck.
De eerste kwismaster van het NIR was Sus Van den Eynde. Hij presenteerde in 1954 de “kwis van de humor” als onderdeel van het gevarieerd programma “Kijkkast”. Daarna volgden nog “Wat ’n stiel”, “Ik ken een lied”, “Wie ben ik” en “Knal, wie vangt de bal”, het eerste spelprogramma van de openbare omroep. Toch strekt de carrière van Van den Eynde zich slechts uit over anderhalf jaar.
Op 6 juni 1954 wordt de Eurovisie opgericht. De eerste Eurovisie-uitzending van het NIR is een reportage van Nic Bal over de Brusselse Ommegang. Op dat moment waren er ongeveer 15.000 toestellen in België. Twee jaar later zijn er dat reeds 72.000! In Frankrijk komt onder impuls van de gaullisten de private radiozender Europe 1 tot stand. Tekstschrijver Pierre Delanoë (1918-2006), zelf een overtuigd gaullist, zal er tot 1960 de programmadirecteur van zijn.
In de VS gaf de film “Lassie come home” met de elfjarige Elizabeth Taylor uit 1943 in 1955 aanleiding tot de zeemzoete televisieserie met meer dan 600 afleveringen. Zelfs ik bootste op de duur de roep van Porky na als ik op het binnenhof van Ronny Vercauteren arriveerde (waar tevens mijn grootmoeder woonde). Alles gaat terug op een kortverhaal van Eric Knight in The Washington Post van 1938.
Op 12 maart 1955 ging Bob Davidse voor het eerst op antenne, beter gekend als Nonkel Bob. Nonkel Bob (in De Rode Vaan nr.31 van 1985): “Het is natuurlijk wel zo dat bij mijn debuut de televisie nog een wonder was. En zo gebeurde het vaak dat ik op bezoek kwam bij zieke kinderen en dat die verwonderd waren me via de deur te zien buitengaan. Die vroegen aan hun moeder: moet hij nu niet terug in onze kast kruipen?”
Ondanks het feit dat “Schipper naast Mathilde” (10/5/1955) een legendarische serie was (185 afleveringen op negen jaar!), was het toch niet de eerste serie op de Vlaamse televisie, dat was wel “De familie Bluts” uit 1954, die vroegtijdig werd afgevoerd omdat prille TV-kijkers, die normaal gesproken al content waren dat er iets bewoog, zelfs hierin hun gading niet meer konden vinden. Zoals de meeste TV-uitzendingen uit de pioniersperiode werden de afleveringen live uitgezonden zodat er haast geen beeldmateriaal meer van bestaat.
In Groot-Brittannië wilde het koningshuis de conservatieven maar al te graag tegemoet komen, maar een perscampagne belette dit. Daarom kwamen de conservatieven dan maar met een tegenzet op de proppen: een commercieel station als concurrentie. Op 22 september 1955 ging dit van start en net zoals dat later met VTM het geval was, begon men meteen met alle goede elementen over te kopen (b.v.”The Goon Show” van Richard Lester met Peter Sellers en Spike Milligan). Bovendien geholpen door de uiterst conservatieve reflexen van de BBC-top, ging op de kortste keren de commerciële zender met de kijkcijfers aan de haal.
Billboard creates a fourth singles popularity chart that combined all aspects of a single’s performance (sales, airplay and jukebox activity), based on a point system that typically gave sales (purchases) more weight than radio airplay. On the week ending November 12, 1955, Billboard published The Top 100 for the first time. The Best Sellers In Stores, Most Played by Jockeys and Most Played in Jukeboxes charts continued to be published concurrently with the new Top 100 chart.
Op 24 mei 1956 vond in Lugano het eerste Eurovisiesongfestival plaats. Dat het in Zwitserland was, was niet toevallig want het was de Zwitser Marcel Besançon die op de idee was gekomen. Bovendien won ook nog eens een Zwitserse, Lys Assia. Er deden slechts zeven landen aan mee en die mochten dan ook allemaal twéé nummers insturen. Assia won met het Franse “Refrain”, terwijl ze ook nog het Duitstalige “Das alte Karusell” had gezongen.
On June 17, 1957, Billboard discontinued the Most Played in Jukeboxes chart, as the popularity of jukeboxes waned and radio stations incorporated more and more rock-oriented music into their playlists.
Op 3 november 1957 wordt het hondje Laïka met een Sputnik meegestuurd. Het stierf naar verluidt reeds van stress bij de lancering, maar het zou hoe dan ook bij de terugkeer in de atmosfeer samen met de Sputnik zijn opgebrand. Om het wereldwijde protest van dierenvrienden wat te kalmeren, werd echter een filmpje gedraaid, waarbij twee mannen en een vrouw die er als een verpleegster uitziet een vrolijk springend hondje uit een ruimtecapsule bevrijden.
In 1957 presenteerden Paula Semer, John Bultynck en Cyriel Van Gent “Koken met Archibald”. Cyriel Van Gent werd op aanraden van zijn leraar Frans Primo enkel omwille van zijn figuur gekozen als Archibald en moest voor elke uitzending (die live ging!) vlug het gerecht inoefenen bij een Gentse dame. Cyriel Van Gent heet eigenlijk Cyriel Verbrugghen en het pseudoniem is afkomstig uit de tijd dat hij een bediendenbestaan leidde en zich telkens ziek meldde om ergens te gaan optreden. “Eigenlijk woon ik al mijn hele leven in Sint-Amandsberg. Van dit dorp hou ik nog veel meer dan van Gent, maar ik kon mezelf moeilijk Cyriel Van Sint-Amandsberg noemen! Met zo’n naam raakt een acteur niet heelhuids door het leven!” (TV-Story)
In 1958 was er “100.000 of niets”, achtereenvolgens gepresenteerd door Pros Verbruggen, Bob Van Bael (1925-2002) en Toni Corsari. Jeugdfeuilletons hebben (terecht) altijd op een speciale belangstelling kunnen rekenen in de Vlaamse televisie. Als auteur werd bijna steeds Louis De Groof (1914-1996) aangesproken. Het begon in 1958 met “Professor Kwit”! De expo van 1958 was overigens de aanleiding om de televisieloze maandag en de zomervakantie af te schaffen, zodat er voortaan alle dagen werd uitgezonden. Dat jaar komen ook de eerste videorecorders in gebruik. Aangezien ze zowat een halve huiskamer in beslag nemen, zijn het enkel professionelen die er gebruik van maken. Maar vanaf nu kunnen televisieprogramma’s dus vooraf opgenomen worden. The week ending July 28, 1958 was the final publication of the Most Played By Jockeys and Top 100 charts, both of which had Perez Prado’s instrumental version of “Patricia” ascending to the top. Depuis le 4 août 1958, le classement du Billboard Hot 100 est calculé en fonction des ventes de singles et de la fréquence de leur passage à la radio. le Hot 100 deviendra la référence de l’industrie musicale.
Op 1 januari 1959 is er de eerste tv-uitzending van het nieuwjaarsconcert vanuit Wenen. In 1959 startte op de televisie de Bonanza-reeks die tot 1973 zal lopen. Van het oorspronkelijke viertal (Lorne Greene als Ben Cartwright en Pernell Roberts, Dan Blocker en Michael Landon als zijn zonen Adam, Hoss en Little Joe) is niemand nog in leven. Op 17 september 1959 komt de eerste programmadirecteur van de Vlaamse televisie, Bert Leysen, om het leven door een auto-ongeluk. Hij wordt in januari opgevolgd door Paul Vandenbussche. Deze volgt ook administrateur-generaal Jan Boon op, als die op het eind van 1960 overlijdt. ’t Klinkt een beetje cynisch, maar in 1959 was er op televisie ook “Blijf jong” met… John Lundström.
De jeugdfeuilletons werden vooral een succes vanaf 1960 toen ook gedeeltes op film werden opgenomen. Dat was in “Het geheim van Killary Harbour” met Wies Andersen en Cyriel Van Gent, nadat men vroeger gewoon rechtstreeks in de studio acteerde (“Manko Kapak” b.v.). Wies Andersen was op dat moment overigens de echtgenoot van Dora Van der Groen, iets wat enkele tientallen jaren later eerder ongelooflijk lijkt. Hun zoon Brick De Bois (Andersen heet eigenlijk De Bois) is na veel omzwervingen uiteindelijk ook in het theater terechtgekomen. Luce Premer wordt aangeworven als presentatrice.
Datzelfde jaar werd Renaat Van Elslande adjunct-minister van Nationale Opvoeding en zo de facto de eerste minister van Nederlandse Cultuur. Als jong (46) minister wou hij iets doen en hij drukte de Omroepwet erdoor, waardoor de BRT en de RTB ontstonden i.p.v. NIR/INR. Dat was vooral het werk van Paul Vandenbussche die werkzaam was op zijn kabinet. Ook oprichting van BRT 3.
Het zou nog tot in 1960 duren vooraleer BRT 1 dankzij de ironische basstem en de spitse commentaren van de toen pas 18-jarige Guy Mortier een volwaardig “teenagerprogramma”, zoals dit toen werd genoemd, ging uitzenden, met name “Schudden voor gebruik”.
In 1961 was “Tijl Uilenspiegel” het eerste jeugdfeuilleton dat helemààl werd opgenomen. Jef Cassiers creëert “Het Manneke”, een jaar nadat hij met zijn broer “Patati Patata” had gebracht (o.a. op tekst van Jan Christiaens). En er was “Echo”.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s