Morgen wordt de Vlaamse acteur Tuur De Weert zeventig jaar. De meeste mensen zullen hem wel kennen als de anarchist Gilbert Van Hie uit “De Collega’s” of anders als de kruidenier uit “Het Pleintje”. In beide gevallen creaties van Jan Matterne, op maat geschreven voor de mensen van het Mechels Miniatuur Theater. Daar heb ik Tuur ook vaak aan het werk gezien en soms ook op verplaatsing, zoals in “Rita op school” van Willy Russell, waarin hij volgens mij zijn beste rol heeft gespeeld.

Willy Russell groeide op in het Liverpool van The Beatles. Jonger dan John Lennon, maar ouder dan Georges Harrison vond ook hij dat het op 15-jarige leeftijd reeds welletjes was en zag zijn ster reeds schitteren aan het firmament. Vijf jaar later was hij echter al door z’n illusies heen. Hij stapte alsnog naar de universiteit, haalde er een leraarsdiploma en stak het in de onderste la, want ook dat bevredigde hem niet. Dan zich maar opnieuw naar The Beatles gewend (met een musical over hun leven), wat uiteraard ook niet kon. Authenticiteit vind je bij jezelf, niet bij idolen. Vandaar « Educating Rita », door Jaak Van Assche en André Lefèvre voor het MMT omgezet naar « Rita… op school ». En meteen midden in de roos.
« Er moet toch meer zijn dan dit ? » De vraag die eenieder van ons zich wel eens stelt en die Russell zich blijkbaar ook doorlopend heeft gesteld. Tevens de motivatie voor het kapstertje Rita De Wit (Nora Tilley) om op 26-jarige leeftijd en gehuwd met een tooghanger toch nog aan een universitaire literatuurstudie te beginnen. Alleen, haar mentor, Frank (Tuur De Weert), blijkt ook een tooghanger te zijn. Gefrustreerd in z’n werk als assistent en in z’n roeping als dichter. Maar in een vloekende, vulgaire, dialectpratende en Konsalik-lezende Rita vindt hij de uitdaging weer. In plaats van weerzin krijgt hij weer zin, jawel.
En hij slaagt « con brio », al loopt het natuurlijk niet van een leien dakje. Staat in het deel voor de pauze de oppositie van Rita’s omgeving tegen haar intellectuele aspiraties centraal (met als climax dat ze door haar man de deur wordt gewezen), dan heeft hij in het tweede deel te kampen met het snobisme dat Rita inderhaast in de « alternatieve » studentenkringen heeft opgeraapt. Maar uiteindelijk zal ook zij slagen « met onderscheiding ». Niet door het reproduceren van Franks opvattingen, zeker niet door het naäpen van de modieuze uitlatingen in het studentenmilieu, maar door het degelijk en doordacht formuleren van een eigen mening.
Een stuk dat ons lezerspubliek uit het hart moet gegrepen zijn, dacht ik zo. Voeg daarbij nog de onweerstaanbare humor (voor elk wat wils : er is de situatiehumor waarbij vooral het « klotetaaltje » van Rita een rol speelt, maar er zijn ook spitsvondige verwijzingen naar Nederlandse literatoren, een aanpassing waarvoor André Lefèvre zich terecht alle lof mag toeëigenen) en vooral een onovertroffen vertolking van de twee (enige) personages, die bijna constant op het toneel staan. De respectievelijke rollen zijn hun trouwens op het lijf geschreven.
Regisseur Jaak Van Assche had wel te kampen met de rigiede structuur van het stuk (eenheid van plaats, Rita die steeds door de zelfde deur naar binnen komt, korte taferelen), maar wist dit zo goed en zo kwaad als het kon op te vangen, vooral door de opmerkelijke muziek van het kwartet van Dirk Stuer en Eddy House. Ook wordt het tijdsverloop subtiel en adequaat gesuggereerd door de zich aanpassende kledij van Rita, wat naar het schijnt echter op rekening van Nora Tilley zelf mag worden geschreven.

Referentie
Ronny De Schepper, “Rita op school”: geslaagd, met onderscheiding, De Rode Vaan nr.23 van 1983

87 tuur de weert

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s