Precies op de vierde verjaardag van het overlijden van Pina Bausch wordt onze eigen Wim Vandekeybus vijftig jaar.

Wim Vandekeybus heeft zich destijds na producties als “What the body doesn’t remember” een vaste stek veroverd in de Brusselse K.V.S. Daar maakte hij de succesproductie “Her body doesn’t fit her soul” op muziek van Peter Vermeersch door Ultima Vez, samen met de kortfilm “Elba en Federico”, vertolkt door Dirk Roofthooft en Vivian Cruz. Deze film maakt eigenlijk deel uit van de voorstelling, omdat hij net als de dansproductie zelf de onmogelijkheid van communicatie wil aantonen. Het voortdurende spel van aantrekken en afstoten (niet te verwarren met dat andere spel van aanstoten en aftrekken) draagt immers een conflict in zich, dat ook in de dans, vaak erg agressief, wordt vertaald. Daarbij schrikt hij er niet voor terug om ook twee blinden op het podium te zetten (Machtelt Philips en Saïd Gharby). De titel verwijst daar zelfs naar: blinden zijn immers genoodzaakt hun innerlijke energie af te remmen. En “noodzakelijke beweging” daar gaat het hier juist om, zo zegt Wim Vandekeybus en hij voegt er cynisch aan toe: “Wat dan later door anderen dans genoemd is.”
In 2015 maakte Wim Vandekeybus ook een “normale” speelfilm, “Galloping Mind”. Eerst ben ik nog een tijdlang blijven kijken, omdat hij toch toegankelijker was dan ik mij had voorgesteld. Maar als Wim na verloop van tijd een verschrikkelijk irritante bende snotneuzen introduceert, duidelijk met de intentie dat we die eigenlijk sympathiek zouden moeten vinden, heb ik dan toch afgehaakt. “Het door Vandekeybus geschreven scenario is soms zo geforceerd en overspannen dat je de indruk hebt dat hij meer zijn impulsen liet spreken dan zijn verstand. Net zoals de symboliek af en toe nadrukkelijk repetitief is en sommige scenariopistes allesbehalve subtiel zijn uitgewerkt – je associeert ze meer met de goedkope mechaniek van een gekunstelde B-film,” schrijft zelfs De Morgen (zou dat nog altijd Jantje Temmerman zijn?), die nochtans voorbestemd was om dit goed te vinden.
Geef me dan maar liever “Bernadetje”, waarmee Alain Platel samen met dramaturg Arne Sierens de revelatie was van het Festival van Avignon. Is Alain Platel een Gentenaar van Franse afkomst, dan willen we toch ook wijzen op een landgenoot uit het zuiden des lands, die weliswaar Frédéric Flamant heet en die met “Charleroi danse” eveneens zeer eigenzinnige en indrukwekkende producties brengt. Denken we maar aan zijn “Titanic” of “If pyramids were square” of aan “The fall of Icarus”, waarvan hij later voor de rechtbank kon aantonen dat Maurice Béjart dit concept had geplagieerd in zijn nieuwste productie op muziek van Queen. Uit Charleroi komt ook Toula Limnaios, die vier jaar stage heeft gelopen bij Pina Bausch (o.a. voor haar “Sacre du printemps”), en die in 1998 naar buiten kwam met “Le temps d’après” waarin ze samen met Raphaëlle Chevalier op muziek van Ralf R.Ollertz haar odysseia op de scène zet.
Volledigheid nastreven in deze korte opsomming kan uiteraard niet de bedoeling zijn, maar we mogen toch ook niet festivals als Klapstuk of De Beweeging vergeten te vermelden, omdat dit de broedplaatsen zijn voor nieuw talent. Sommigen daarvan, zoals b.v. Marc Vanrunxt stoten dan op hun beurt door tot de top. Zo was in februari ’94 in Vooruit “Kult Star” te gast, waarin de romanticus Marc Vanrunxt drie dansgedaanten laat zien. In “O lichaam bleek en schoon van zondigheid” geeft hij zijn visie op Salome, waarbij hij gebruik maakt van de muziek van Richard Strauss. “Electrica” is een lijnenspel, opgebouwd uit puur meetkundige patronen, op muziek van “Tubular bells”. En de performance “Dalida Act” is een eerbetoon, met playback en al, aan de Franse zangeres die zelfmoord pleegde. Haar gestileerde erotiek wordt in contrast geplaatst met de vulgariteit van een pornofilm, die op de achtergrond wordt vertoond.
En tenslotte zijn er in ons land ook organisaties actief die ervoor zorgen dat de beste internationale producties ook op de podia in Gent, Antwerpen en Brussel zijn te zien. Zo b.v. Sha Sha Higby die in “Tin duck in a box of wind” Japanse dans versmelt met beeldhouwkunst. De Amerikaanse Higby heeft voor zichzelf zeer merkwaardige kostuums ontworpen. Eigenlijk lijkt ze een beetje op een naakte, maar versierde boom. Ook de maskers komen uit het Noh- en Butoh-theater dat ze in Japan studeerde. Na afloop mochten we eens naar haar kostuums komen kijken (Vooruit, 7/10/1988).
Kathy Rose van haar kant bracht met “Syncopations” een maand later een kruising tussen Cleopatra en een vamp uit de Roaring Twenties. Een erotische verheerlijking van de vrouwelijkheid. Decor: projecties van films door haarzelf bedacht en gerealiseerd. Door split screen krijgt men een holografisch effect: dansen de kleurrijk geklede jongedames met zwarte lippen en nagels mét haar of achter haar? Zij laten nooit hun gezicht zien en zijn als slavinnen voor een soort godin. Ook geometrische effecten met handen die wel een beetje op Busby Berkeley-toestanden gaan lijken. Het is een knap effect, maar na een kwartiertje heb je het wel bekeken. Haar zelfingenomenheid stoot een beetje tegen de borst aangezien haar “dansen” niets voorstelt (een beetje Egyptisch, breakdance, mime, soms zelfs de draaiende derwishen). Ze voert ook een soort van striptease uit (ze heeft alvast steeds minder aan) en is daarbij zo in trance dat ze (gelukkig zonder erg) van het podium donderde. Muziek uitsluitend slagwerk (Gent, Vooruit, 29/11/1988).

2 gedachtes over “Wim Vandekeybus wordt vijftig

  1. Veel elementen van het moderne ballet zijn ontstaan in de 19e eeuw, in de tijd van de romantiek. Het einde van de 19e eeuw was een vruchtbare tijd van het ballet. Wetenschap en industrie ontwikkelden zich in die tijd snel, maar hoe meer de mensen in de wereld ontdekten, des te meer ze ook ontspanden in boeken, muziek, beeldende kunst en ballet.

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.