Festival van Vlaanderen 1982

Over geld, bijna uitsluitend over geld, werd er ook gesproken op de grote persconferentie van het Festival van Vlaanderen in de Bijloke in Gent. Dit prestige-festival zit namelijk in de problemen. Grote problemen zelfs als we afgevaardigde-beheerder Prof. Briers mogen geloven. En we geloven hem. Alleen zijn we het hier en daar niet eens met zijn argumentatie zoals u zult kunnen merken.

Laten we het samen even zakelijk becijferen„ zegt de heer Briers en we verlenen hem hiervoor graag het woord : « Wanneer we de devaluatie verrekenen, alleen op de honoraria (we contracteren talrijke buitenlandse artiesten), dan betekent dat een verlies van 4,5 miljoen. Het opzienbarend stijgen van de Amerikaanse dollar had daarenboven tot gevolg dat we een orkest als dat van Philadelphia — dat we drie jaar geleden contracteerden — juist het dubbele moeten betalen: een verlies van drie miljoen. De honoraria zijn gestegen met ? % maar de ministeriële toelage bleef constant gedurende de laatste drie jaar, zodat we hier een verhoging van 45 %
moeten compenseren, of 16 miljoen. Van vorig jaar werden we verplicht voor buitenlandse artiesten de RSZ en de bedrijfsvoorheffing te bekostigen. Gelukkig heeft een goed woordje van Voorzitter Vandeputte bij de Ministers Geens en Poma bereikt dat onze subventie met die bedoeling werd verhoogd. De BRT, die zelf een sterk verminderde dotatie kreeg, heeft ons 4 miljoen afgenomen. En het publiek, dat minder kapitaalkrachtig en voorzichtiger geworden is, en door het verminderd aantal concerten veel minder deelneemt aan de festivaluitgaven, bezuinigt dus zelf voor 2 miljoen. Conclusie : indien de overheid wenst dat ons Festival en haar Festival van Vlaanderen op internationaal niveau blijft gehandhaafd, dan zullen we moeten zoeken naar 19,5 miljoen méér voor 1983, het feestjaar van ons 25-jarig bestaan
».
In tegenstelling tot het buitenland werden de toegangsprijzen echter niet verhoogd, iets wat we natuurlijk toejuichen. Waarom het FvV in deze economisch moeilijke tijden dan wel op gulle overheidssteun zou mogen rekenen ? Omdat het populair is, aldus Briers. Op sommige concerten is er zelfs meer volk dan op een doorsnee voetbalveld, aldus de beheerder.
En die populariteit zou het FvV vooral halen uit haar vier aantrekkingspolen :
1. Niet minder dan 22 symfonieorkesten doen ter gelegenheid van het Festival ons land aan, dat is meer dan waar ook in Europa, aldus Briers, en symfonieën zijn de populairste vorm van klassieke muziek. Dat willen we, als niet-specialist, zeker beamen. Maar anderzijds moeten we vaststellen dat het precies het concert van dat fameuze Philadelphia Orchestra is (zie hoger) dat op 2 september in Brussel plaatsgrijpt, dat niet vol geraakt…
2. Het FvV zou volgens prof. Briers daarnaast vooral aandacht besteden aan de « oude muziek ». Het gekke is dat z’n secretaresse en hijzelf tot een nogal opvallend verschillend aantal nog resterende concerten komen in dit genre. De eerste telt er namelijk dertig, Briers zelf vijftig. Dit laatste blijkt echter wel een erg optimistische telling te zijn als men moet vaststellen dat niet alleen de barokmuziek maar zelfs W.A. Mozart bij die « oude muziek » wordt gerekend. Hedendaagse muziek daarentegen komt helemaal niet aan bod, volgens prof. Briers « omdat deze niet past in een feestelijke sfeer ».
3. Het FvV is nu reeds over veertig steden en gemeenten verspreid. Inderdaad een heuglijke vaststelling.
4. Om nog meer populariteit te verwerven is er een verschuiving naar andere genres (jazz, folk, pop). Maar dan moeten we wel vaststellen dat hier de kwaliteit vaak te wensen overlaat. Kijken we hiervoor alleen nog maar naar wat de festivalstad bij uitstek, Gent, te bieden heeft : wat overjaarse kleinkunstenaars, balgroepjes en majoretten !
Niet verwonderlijk natuurlijk dat in zo’n geval prof. Briers liever heeft dat de pers aankondigingen brengt van concerten i.p.v. recensies. Persoonlijk kunnen we hier echter hoegenaamd niet mee akkoord gaan. De pers is nu eenmaal een kritisch medium (of zou het moeten zijn) en geen verlengstuk van de promotiedienst van het festival (of platenfirma, of uitgeverij, of wat dan ook).
Wij zullen onze informatie-opdracht dan ook steeds koppelen aan kritische beschouwingen. Daarom nu een kleine blik vooruit naar wat er te gebeuren staat. Met vooraf nog de opmerking dat het wegvallen van de concerten van het Nationaal Symfonieorkest van de Poolse Radio op 1 en 2 september te wijten is aan bezuinigingsmaatregelen en slechts op de tweede plaats aan de politieke toestand in dat land. Omdat men namelijk niet helemaal zeker was dat de Poolse artiesten over een uitreisvisum zouden mogen beschikken, waren deze contracten de enige die nog niet vastlagen op het moment dat het festivalbestuur te horen kreeg dat de BRT z’n toelage zou inkrimpen. Vandaar deze schrapping. Wat echter niet wil zeggen dat kleinere Poolse ensembles ook niet zouden komen. Zo doet het Pools kamerorkest Herzele aan op 30 augustus en Gent een dag later.
En dan is er dus het fameuze Philadelphia Orchestra. Naast het reeds vermelde concert op 2 september spelen ze ook de dag tevoren nog eens in het Paleis voor Schone Kunsten, maar dan in een organisatie van… de Gentse afdeling van het festival ! Die wil hiermee protesteren tegen het feit dat Gent nog steeds niet over een volwaardige concertzaal beschikt en heeft met dat doel een trein ingelegd naar Brussel. Deze trein kreeg de eigenaardige benaming « A train named desire… » mee, waarmee men het verlangen naar een concertzaal wil uitdrukken, maar we kunnen het niet helpen : wij denken steeds aan een andere betekenis van desire
Op 3 september speelt het Varsovia Kwartet werk van Beethoven, Szymanowski en Bartok in de Gentse Bijloke-abdij. ’s Anderendaags zijn ze dan in Geraardsbergen, terwijl in een andere historisch befaamde abdij van Gent, die van Sint-Pieters, de nu al traditionele « happening » plaatsheeft.
Dit jaar staat ze in het teken van Mens, Muziek en Machine maar buiten een zeer mooi stuk in het programmaboek en het optreden van een « muzikale zaag » zien we toch niet zo direct het thema weerspiegeld in de optredende groepen. Zo werden niet The Machines uitgenodigd om het feest op de binnenkoer van het Schoolmuseum af te ronden om 20.30 u. maar Allez Allez en Scooter. Op die binnenkoer heeft trouwens vooral (om 16.30 u.) de Duitser Klaus Schulze zijn opwachting gemaakt met zijn uitgebreid synthesizer-instrumentarium en deze kosmische muziek komt misschien nog het meest in de nabijheid van het uitgangspunt.
Dat kan zeker niet worden gezegd van het programma in de Sint-Pieterskerk dat ons eerst gregoriaanse missen aanbiedt van de Mechelse Liedertafel en nadien het Residentie-orkest met de tweede symfonie van Mahler.
De echte happening heeft natuurlijk in de abdij zelf plaats en hier is het een bonte mengeling van verschillende genres zoals met het Aerts Baskwartet, de moderne jazzgroep Etcetera, het klarinettenensemble van J.D.Denner, een ander jazzkwartet met Guy Cabay, Bruno Castelucci, Kevin Mulligan en Evert Verhees, het salonorkest Pluche, Soft Verdict en Univers Zero.
Eén van de animatietoestanden van het FvV die we steeds hebben geapprecieerd is het jazzfestival in Dendermonde, dit jaar reeds aan z’n twaalfde uitgave toe. Op vrijdag 3 september wordt het festival geopend om 20 u. door The Crescent City Dreamers, gevolgd om 21 u. door The New Black Eagle Jazzband uit de VS en dan telkens om het uur : Luther Tucker (met de Lokerse Former Blues Band), Kenny Ball and his Jazzmen, dan opnieuw The New Black Eagle Jazzband en dan terecht als apotheose nogmaals Kenny Ball.
Op zaterdag 4 september begint men reeds om 15 u. met de lokale Jeggpap New Orleans Jazzband, gevolgd door het Birele Lagrene Ensemble uit Frankrijk, het Jazz Band Ball Orchestra uit Polen, het Monty Alexander trio uit de VS, net als Bessie Griffin die een eresaluut brengt aan Mahalia Jackson. Uit het moederland van de jazz komt ook orgelist Wild Bill Davis met zijn trio, waarna in een gewijzigde volgorde alle anderen nog eens aan bod komen.
Alhoewel het Poolse symfonieorkest dus thuisblijft, wordt Vlaanderen toch wel overspoeld door Poolse artiesten en daar zal de viering van de 100ste verjaardag van de geboortedatum van Karol Szymanowski wel niet vreemd aan zijn. Dat kan men vaststellen in het programma van de mezzo Ewa Podles, aan de vleugel begeleid door Jerzy Marchwinski op 5 september in het Gentse stadhuis.
Interessant is ook het optreden van La Petite Bande van de Kuijkens in het Gentse Congrescentrum op 6 september, want als solist werd op de koop toe niemand minder dan Jos Van Immerseel aangetrokken. Op 7 september doen ze dat programma nog eens over in het Brusselse PSK.
En dan is er natuurlijk nog het fameuze concert van het Concertgebouworkest van Amsterdam in het PSK op 9 september dat door zoveel prominenten zal worden bijgewoond (met onze vorsten op kop) dat een gewone sterveling er wellicht geen plaatsje meer zal vinden. Nochtans vermeldt het programma de mooie derde symfonie van Gustav Mahler. Een en ander is het gevolg val feit dat de Vlaamse deelregering deze opvoering voor haar rekening neemt. Minister Geens vindt namelijk dat de economische heropleving kan worden uitgedragen door cultureel prestigieuze projecten. Deze samenhang ontgaat ons enigszins en ons niet alleen blijkbaar want een confrater fluisterde ons in het oor dat hij hiermee wellicht bedoelt dat de werklozen, wanneer ze in de rij staan aan te schuiven, zullen worden vergast op een strijkje…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.