Lichaamscultuur in Brazilië

18 Girls from IpanemaIn het kader van “Europalia Brasil” besteedt men ook aandacht aan de “lichaamscultuur” in dat land. En dan vooral op het strand van Ipanema (foto) neem ik aan. Voorwaar een onderwerp waarvoor ik wel warm kan lopen. Helaas heb ik er zelf weinig over te vertellen. U zal het dus moeten doen met een artikel over Braziliaanse muziek. Alhoewel… via de dans is er natuurlijk wel een link tussen muziek en “lichaamscultuur”! Of niet soms?

GESCHIEDENIS
De Portugese admiraal Pedro Alvarez Cabral was met dertien schepen en twaalfhonderd bemanningsleden op weg naar Indië, toen hij op 22 april 1500 land ontwaarde. De reusachtige landstreek die zich rond de Amazone kronkelde, kreeg de naam Brazilië en zou tot 1822 de rijkste kolonie van Portugal blijven. Voor de oorspronkelijke bewoners, de indianen, was het echter het begin van een regelrechte volkerenmoord.
Volkerenmoord, jawel want in de 16de eeuw leefden in Brazilië 3 à 6 miljoen indianen. In 1900 waren het er nog 1 miljoen, in 1964 nog 200.000 en nu resten er nog zo’n 50.000, meestal enkel nog in het Noord-Oosten. We mogen immers niet vergeten dat Brazilië met meer dan 8.500.000 vierkante kilometer een enorm land is.
Tot in het begin van vorige eeuw verkozen de zwarten en Indianenslaven hun stamkoningen. Al bleven zij slaven in de ogen van de blanken, toch kenden zij bij hun eigen volk een grote verering. Deze Kroningsfeesten lagen later aan de oorsprong van het kleurrijke Braziliaanse carnaval.
Door het feit dat de slavernij bij de indianen vroeger werd opgeheven dan bij de zwarten (resp. einde achttiende en einde negentiende eeuw) is de “carnavalmuziek”, met name de Batugra, Frevo, Marcatu en natuurlijk de Samba, voornamelijk van Afrikaanse oorsprong.
Uit miserabele omstandigheden komt vaak grote uitbundigheid voort als reactie tegen de miserie, denken we maar aan de reggaemuziek, aan de cajuns en ook aan onze eigen volksmuziek uit de vorige eeuw (Karel Waeri b.v.). Het is dus hoegenaamd niet paradoxaal dat uit een land als Brazilië, waar foltering, “verdwijning” en zelfs volkerenmoord schering en inslag zijn, dat precies daaruit een zeer joviale muziek voortkomt in de heetgebakerde ritmes van de samba gegoten…