Maandag een hele dag Lady Gaga in de Brusselse metro

Maandag zal men in de Brusselse metro een hele dag “Born this way”, de nieuwe CD van Lady Gaga, kunnen – nee, moeten – horen. De Anderlechtse burgemeester Gaetan Van Goidsenhoven (MR) is tegen. Ik vind dat hij gelijk heeft.

En wel hierom. Ten eerste omdat dit je reinste indoctrinatie is. En ’t strafste is nog: de platenfirma van Gaga betaalt daar geen rotte frank voor. De MIVB mag zogezegd blij zijn dat ze dit mogen doen. En waarom doet de MIVB dat dan? Van Goidsenhoven vroeg het volgens Het Nieuwsblad van vandaag aan de bevoegde minister Brigitte Grouwels (CD&V) en die antwoordde dat de MIVB “de reizigers een meerwaarde (vetjes komt van mij, RDS) wil bieden op hun metroreis en tegelijk de kans wil aangrijpen om haar imago te verjongen.”
Nu ben ik toevallig gisteren op een schoolfeest geweest waarbij kleuters (jawel: KLEUTERS!) op een nummer van Lady Gaga moesten dansen. Dat vond ik totaal ongepast, maar ik zal zo stilaan wel een grumpy old man geworden zijn, zeker? (En blij het te zijn!)
Maar goed, Van Goidsenhoven vroeg waarom dit niet kon voor Belgische groepen en voor het antwoord moet ik dan teruggrijpen naar een artikel over dezelfde materie enkele maanden geleden…
“Om niet op communautaire tenen te trappen, hoorden de passagiers op de perrons van de Brusselse metro’s nooit Franse of Nederlandstalige liedjes,” zo schreef Paul Demeyer op 12 februari 2011 in Het Nieuwsblad. “Maar sinds een tijdje vormt de Europese hitlijst de basis voor de muziekselectie, waardoor nu wel Franse liedjes zijn te horen. Maar geen Vlaamse, en dat zal niet zo snel veranderen.”
‘Brussel wordt meer en meer een Europese stad. Zeker sinds de constante uitbreiding van de Europese Unie’,
zegt An Van Hamme, woordvoerster van de Brusselse openbare vervoersmaatschappij MIVB. ‘Heel Europa komt in Brussel vergaderen. We weten dat ook veel Eurocraten onze metro gebruiken. Onder andere daarom hebben we besloten onze metromuziekfilosofie aan te passen.’ En ze voegt eraan toe: ‘Misschien zelfs zal er nog eerder een Litouws liedje in onze metro te horen zijn, dan een Vlaams.’
Tot zover dus onze Vlaamse hoofdstad. Brussel is bij de vorige staatshervorming immers tot hoofdstad van Vlaanderen uitgeroepen, daar waar de Walen toch het fatsoen hadden om Namen als hun hoofdstad te benoemen. Als Gentenaar kan ik alleen maar herhalen dat Antwerpen de hoofdstad van Vlaanderen moet worden en dat Brussel als een verloren zaak dient te worden beschouwd.
Maar goed, het gaat hier eigenlijk niet over politiek, maar over muziek. “Dit is de tweede grote wijziging in het muziekbeleid,” schrijft Demeyer en hij wijst er terecht op dat vroeger in de Brusselse metro alleen maar muzak was te horen, stroperige instrumentale muziek, zonder tekst. In 2005 werd een eerste keer beslist het roer helemaal om te gooien. Er waren voortaan alleen nog maar gezongen liedjes te horen. Dat zou volgens de directie van de MIVB meer herkenning opwekken en daardoor ook een aangenaam gevoel. Op de bewakingscamera’s zag men mensen meeneuriën en -wiegen met de muziek. Een enkele keer gingen koppeltjes aan het dansen op romantische muziek. “De metro nemen werd een totaalbeleving,” besluit Paul Demeyer, die blijkbaar in een artistieke bui was.
En hij gaat verder: “Omdat Brussel een tweetalige stad is, zouden er eigenlijk evenveel Frans- als Nederlandstalige liedjes in de metro moeten klinken.” Het spreekt echter voor zich dat – als je een beetje vertrouwd bent met den doorsnee Brusseleir – dit totaal uitgesloten is. Daarom nam de MIVB een drastische maatregel. Ze voerden de zogenaamde zeventig procent-regel in. Wat betekende dat zeventig procent van de liedjes Engelstalig moest zijn. De overige dertig procent kon dan Spaans en Italiaans zijn. Frans of Nederlands kwam echter niet aan bod.
Maar sinds enige weken zijn nu dus een nieuwe regels van kracht. De liedjeskeuze moet nu gebaseerd zijn op de Europese hitparade. Het Franse bedrijf dat voor de MIVB de muziekselectie doet, voert zijn opdracht in die zin uit. En zo komt het dat nu ook Franstalige liedjes in de metro te horen zijn, maar Vlaamse (en Nederlandse, in de betekenis van “uit Nederland afkomstig”) uiteraard niet.
Onnodig te zeggen dat dit nu de wrevel opwekt van de vele Vlaamse pendelaars. De MIVB kreeg dan ook al een paar boze reacties op de nieuwe regeling. ‘We zitten nog in een proefperiode. Rond Pasen evalueren we alles’, zegt van Hamme in Het Nieuwsblad.
“In het oog te houden dus,” schreef ik destijds en dat is wat ondertussen is gebeurd. De klachten uit Vlaamse hoek waren zo overdonderend dat men van die “Europese hitparade” is afgestapt en dat men opnieuw de 70/30 regel hanteert. De meer logische indeling om 20% Engelse, Franse, Nederlandse, Italiaanse en Spaanse muziek te spelen, kàn blijkbaar niet, precies omwille van de afkeer die Franstalige Brusselaars van het Nederlands hebben (*). Maar zou dat bij zo’n één vijfde-regeling toch niet eens te proberen zijn? Zoals het nu is, is het toch absurd dat een hele dag Lady Gaga wél kan, maar één liedje van Raymond of van Adamo kan niét. Geen wonder dat zowel het Waalse Urban Trad als het Vlaamse Ishtar op het Eurovisiesongfestival in een denkbeeldige taal gingen zingen…
Eén muziekregel uit het verleden geldt wel nog: vanaf 21 uur wordt in de Brusselse metro alleen nog maar klassieke muziek gedraaid. Vooral om hangjongeren uit de metro te krijgen…
Ondertussen heeft alvast de MIVB (de Brusselse vervoersmaatschappij) het roer helemaal omgegooid. Serge De Fabribecker in Het Nieuwsblad van 10/7/2007: “In plaats van instrumentale muzak hoor je in de Brusselse metrostations alleen nog gezongen liedjes. Dat wekt herkenning, je ziet mensen vaak meeneuriën en meewiegen. Mensen vergeten vaak dat we ze constant in het oog hebben. Zo gebeurt het vaak dat we mensen zien dansen op het perron wanneer een romantisch liedje uit de boxen klinkt.”
Het systeem blijkt ook nadelen te hebben. Zogenaamde “hangjongeren” blijven nu vaak in metro’s rondhangen en verhogen daarmee het onveiligheidsgevoel. Daar hebben ze in Brussel het volgende op gevonden: door het spelen van klassieke muziek vanaf halfnegen ’s avonds hopen ze de jongeren uit de metrostations te jagen, want daar hebben ze een gloeiende hekel aan. In het weekend, wanneer veel jongeren de metro gebruiken om uit te gaan, zal pas vanaf 23 uur de switch gemaakt worden. Het zegt veel over onze maatschappij natuurlijk, maar ook over de huidige “perceptie” van klassieke muziek…
Niet voor lang echter. In de marge van het “examen voor straatmuzikanten” maakte juryvoorzitter Serge de Farbrideckers bekend dat de muziek die uit de vaste luidsprekers in het metronetwerk klinkt, nooit Nederlands- of Franstalig is. “We willen communautaire spanningen in de metrostations absoluut vermijden,” aldus de Farbrideckers in Het Nieuwsblad van 2 juli 2008. “Daarom is een regeling uitgewerkt waarbij we alleen Engelse (70 procent) en Spaanse en Italiaanse (telkens 15 procent) liedjes uitzenden. Zo stoten we geen van onze taalgemeenschappen voor het hoofd.” Mij verbaast het vooral dat er sowieso vocale muziek wordt uitgezonden, want als onderzoekingen in verband met muzak, zoals dat soort openbare muziek officieel heet, iets hebben opgeleverd dan is het wel dàt!

Ronny De Schepper

(*) Zoals dit blijkbaar ook met Duits het geval is, toch de derde landstaal, die zelfs niet eens in het plaatje ter sprake komt…

Referentie
Paul Demeyer, Wel Franse, geen Vlaamse liedjes in Brusselse metro, Het Nieuwsblad, 12 februari 2011

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s