De laatste jaren van de Internationale Nieuwe Scène

05“Wat is er toch geworden van het geëngageerde theater ? In de jaren zeventig was het bon ton te geloven dat de arbeider tot revolte en zelfverheffing kon worden gebracht door middel van toneelspel. De arbeider zelf dacht daar helaas totaal anders over. Hij bleef gewoon naar het voetbal gaan en wachtte op de komst van VTM. Het geëngageerde toneel stierf dan ook een weinig nobele dood, niet zozeer door gebrek aan publiek, als door gebrek aan het juiste publiek. Er kwamen in hoofdzaak snobs, bourgeois en syndicaal afgevaardigden kijken.” Aldus niemand minder dan Tom Lanoye in één van zijn populaire columns in “Humo”. De rest van de column is evenzeer de moeite waard om te citeren, maar ik mag toch niet te veel misbruik maken van het citaatrecht, al kan ik het niet nalaten om toch nog één sneer over te nemen. Het gaat namelijk over “Het Narrenschip”, een voorstelling van de Nieuwe Scène, die ikzelf niet heb gezien en aangezien de column niet is gedateerd, weet ik ook niet waar ik ze precies moet plaatsen. Maar het mag duidelijk zijn: the wind of change heeft ook het Vlaamse theaterlandschap niet onberoerd gelaten, al wordt er bij de INS “nog altijd uit hetzelfde vaatje getapt,” zoals Tom Lanoye schrijft. En hij staaft dit met voorbeelden: “Als tekst drie rukwinden van een Dario Fo-Kloon, als muziek twee akkoorden van Wannes van de Velde en als regie de gebundelde menopauzes van Charel Cornette en Hilde Uytterlinde, die aan een schitterende fin-de-carrière bezig zijn als de Charel Jansens en de Co Flower van de vakbond.”

Toen begin ’93 de nieuwe adviesraden voor het eerst werden gesplitst over “Nederlandstalige dramatische kunst, kunstencentra, muziektheater en dans”, werd de Nieuwe Scène dan ook geschrapt, zij het samen met het Fakkeltheater, het MJT en TIL. Uiteindelijk kwam men voor deze gezelschappen met een “overbruggingskrediet” over de brug (gehaald uit besparingen op diverse andere departementen), waardoor ze de kans kregen om gedurende drie jaar af te bouwen of het roer om te gooien. RAT-lid Christel Opdebeeck stelde voor de Nieuwe Scène te fusioneren met de Vieze Gasten om op die manier nog te redden wat er nog te redden viel, maar de Vieze Gasten kregen integendeel een positieve beoordeling. Men vond dat zij er beter in geslaagd zijn de sprong te maken naar de jaren negentig.
N.a.v. hun twintigjarig bestaan in april 1994 pakte de I.N.S. met een nieuwe versie van “Mistero Buffo” uit, al was het eerder een reconstructie, nog meer dan die van de leerlingen van Jan Decleir eerder datzelfde jaar. Wim Van Gansbeke deed daar erg giftig over, wat liet uitschijnen dat hij het was die aan de basis heeft gelegen van de uitsmijter die de INS van de RAT heeft gekregen.
In een poging om het tij te keren verleende de Internationale Nieuwe Scène op 23 oktober 1994 zijn medewerking aan het Festival van Vlaanderen. In de unieke omgeving van het Gentse Gravensteen werd de poëzie van de grote middeleeuwse mystica Hadewych geëvoceerd. Bij de talrijke uitvoerders was er een prettig weerzien met Vera Coomans, die ooit nog “Mistero Buffo” mee heeft gecreëerd en die we later terugvonden bij de groep Rum. De muziek werd voor deze gelegenheid trouwens samengesteld door Piet Strijckers, die we vooral kennen door zijn samenwerking met Paul Rans, de zanger wiens plaats Vera destijds bij Rum heeft ingenomen. De regie was uiteraard in handen van Charles Cornette en Hilde Uitterlinden.
Maar het mocht niet baten. Walter Van den Broeck is daarover redelijk boos geworden en heeft dan ter compensatie maar een stuk geschreven voor de INS, “De bloemen, de vogels, de gruwel”, dat in oktober ’95 in première ging. Het stuk gaat over de latente angst die bij gewone mensen leeft en hoe die (zie Joegoslavië) plots in gruwel kan omslaan, “b.v. als op een dag de bal van de buurjongen over de muur vliegt”.

Referentie
Ronny De Schepper, Hadewych in het Gravensteen, Het Laatste Nieuws 19 oktober 1994

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s