Op het Feest van De Rode Vaan in 1977 was er ook een optreden van de Oktoberklub uit Oost-Berlijn. Er werd mij gevraagd die mensen te interviewen, maar dat was nu eens een onderwerp waar ik helemaal niet van afwist (vergeet niet dat ik nog moest beginnen op De Rode Vaan, hé!). Daarom kreeg ik na veel smeken en aandringen van Jan Mestdagh gedaan dat hij mij terzijde zou staan. Bovendien bood ook Kris De Paepe aan om in te staan voor een vertaling als het Pfaff-Duits van Jan of mij ontoereikend zou blijken te zijn.

De Oktoberklub uit Berlijn, of moeten we zeggen: de klub uit Brussel? Deze DDR-groep heeft op het Feest van de Rode Vaan immers zo’n overweldigende indruk gemaakt, dat vele festivalgangers er met tintelende oortjes (en oogjes!) aan terugdenken. Als steuntje voor jullie dierbare herinnering waren wij er dan ook als de kippen bij om enkele “diepzinnige woorden” uit hun mond te noteren, te meer daar ze wel konden worden gezien als aanvulling op het al even diepzinnige dabat dat we net achter de rug hadden over de relatie tussen muziek en maatschappij, dus ook de functie van muziek in een socialistische maatschappij. Lezen! Sensatie! Jan Mestdagh eindelijk ontmaskerd als in zeer erg graad besmet door bourgeois-cultuur! Nog meer van dergelijke wereldschokkende openbaringen binnenkort in het Vlaams Marxistisch Tijdschrift (*).
De mensen die we hebben geïnterviewd hebben hun naam niet bekend gemaakt, maar voor hen die er waren: het waren het meisje in de rode trui en de jongen met de baard. En hier gaan we dan met ons vraag- en antwoordspel, zoals Lode De Pooter zou zeggen…
– Uit welk milieu komen jullie eigenlijk?
Oktoberklub:
Wij zijn studenten (al zijn sommigen reeds afgestudeerd), maar toch komen wij uit een arbeidersmilieu. We hebben eerst zelf gewerkt, maar wie het meeste aanleg had om verder te studeren, kreeg hiervoor naderhand de kans.
– Is dat zingen dan een soort bijverdienste?
Oktoberklub:
Neen, zeker niet. Onze onkosten (materiaal, verplaatsingen) worden wel vergoed, maar echt iets “verdienen” doen we niet.
– Afgezien van het feit dat jullie vooral in het buitenland vertoeven, voor welk publiek treden jullie normaal in de DDR op?
Oktoberklub:
Voor iedereen. In dorpen en steden; in scholen, jeugdbewegingen en fabrieken. Eender waar.
– Zingen jullie dan hetzelfde repertoire als hier?
Oktoberklub:
Neen. In het buitenland zingen we internationale strijdliederen, omdat dit de mensen meer aanspreekt. In eigen land zijn onze liederen meer gericht op de alledaagse realiteit (een onleesbaar gedeelte, RDS) lijn, waar we zelf wonen. In het programma verwerken we de geschiedenis van die wijk en ook allerlei anekdoten, vooral voorvallen die de gewone man in de straat meemaakte. Zo hebben we voor die filmfragmenten kinderen geïnterviewd die verhaalden wat ze in de wijk goed en minder goed vonden. We proberen daar dan ook wat aan te doen, o.a. door dat programma ook buiten die wijk op te voeren.
– Zijn jullie representatief voor de andere vocale groepen in de DDR of wil dat wel eens verschillen?
Oktoberklub:
Inhoudelijk werken alle groepen zoals wij, maar de vorm kan zeer veel verschillen.
– Is pop “verboden” bij jullie?
Oktoberklub:
Zeker niet. Er zijn al lang veel beat- en rockgroepen in de DDR, met heel goede teksten, ook politieke! Zij spreken vooral de jeugd aan. Eerst speelden zij de westerse groepen gewoon na, maar nu heeft er zich in ons land een “eigen” popcultuur ontwikkeld (weer een onleesbare passage, RDS) de Agitprop uit de jaren twintig. En dan ook volksmuziek: wij schrijven dikwijls nieuwe teksten op oude liederen. Ongeveer zoals Bots gedaan heeft met “Zeven dagen lang”.
– Hoe zien jullie je maatschappelijke functie?
Oktoberklub:
Op dat gebied verschillen we uiteraard sterk van onze voorgangers uit de jaren twintig. Die moesten de mensen al zingend het communisme “aanleren”, nu wordt dat op school gedaan, dus dat zit wel snor. Wij geven nu in onze liederen onze visie op bepaalde problemen en vragen ons ook af in welke richting we ervoor een oplossing zouden kunnen zoeken.
– Maar hoever mag je gaan met dat “problemen aanduiden”? Wolf Biermann ging blijkbaar te ver…
Oktoberklub:
Dit zou eigenlijk een zeer lang antwoord vergen, maar kort geformuleerd kunnen we het volgende zeggen: wij zijn geen betweters, wij werken niet geïsoleerd…
– Ja maar, hoe rààk je geïsoleerd?
Oktoberklub:
Dat heeft hijzelf gedaan. Gedurende jàààren. Hij verbond zich met mensen die misbruik van hem maakten.
– Vraag blijft in hoeverre Wolf Biermann zelf daaraan schuld heeft, maar al goed: welke decadente westerse muziek bereikt de DDR?
Oktoberklub:
Alle! Via West-Berlijn: dat is niet te vermijden.
– Bij ons vallen jammer genoeg vooral de jonge arbeiders als eerste slachtoffers van die ten top gedreven vercommercialiseerde brol, is dat bij jullie ook zo?
Oktoberklub:
Nou ja, maar zeker niet zo sterk als hier. Je moet weten: onze maatschappij is niet gecommercialiseerd, maar wel heel sterk gepolitiseerd! Die westerse radio-uitzendingen staan dan ook totaal geïsoleerd en zijn volstrekt “onschadelijk”. Maar nu moeten we ophouden, want de Gilles gooiden zo net een Outspan-sinaasappel naar mijn kop en dat laat ik er niet bij zitten…!

K.D.P., R.D.S., J.M.

Onderschrift bij de foto: de voltallige groep bestaat niet alleen uit zangers, maar ook uit musici, componisten, tekstschrijvers e.a. medewerkers.

(*) Blijkbaar was het dus aanvankelijk de bedoeling dat dit debat in het VMT zou worden afgedrukt en, come to think of it, daar zou het veel beter tot z’n recht gekomen zijn.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s