Psychedelic music

Ik heb al een paar keer te kennen gegeven dat ik van plan ben alles wat ik ooit heb geschreven op deze blog te zetten. Daarbij ga ik af en toe de schaamte niet uit de weg, want sommige zaken zijn al dermate verouderd en gedateerd dat ik daar nu zelf soms op sta te kijken met de bedenking: heb ik dat geschreven?
Maar als dat goed geduid wordt binnen zijn context dan is dat allemaal wel in orde, vind ik. Zo breng ik hier vandaag mijn allereerste artikel over muziek dat ik heb geschreven. Het komt uit het collegeblad “Nigromantie”, maar ik breng het wel zoals ik het al eens heb gerecycleerd voor mijn muziekrubriek in “De Voorpost”, waar ik op een bepaald moment een geschiedenis van de popmuziek heb geschreven in afleveringen. Voor de aflevering gewijd aan het fameuze jaar 1967 greep ik dus toen al terug naar dat artikel in “Nigromantie” (ja, recycleren heeft me altijd in het bloed gezeten). De referenties onderaan bijvoorbeeld dateren wel degelijk uit die tijd van “De Voorpost” (dat moet zo rond 1978 geweest zijn), want sommige platen had ik nog niet in mijn bezit op het moment dat het oorspronkelijke artikel verscheen.

Het was een gekke tijd zoals ook mag blijken uit het eerste artikel over popmuziek dat ik toen schreef voor het scholierenblad Nigromantie (nomen est omen!). Onnodig eraan toe te voegen dat het hier een tijdsbeeld geldt en dat ik nu tegen sommige dingen wel anders aankijk.
“Wanneer men over moderne muziek spreekt, denkt een outsider al te gemakkelijk enkel aan de tamelijk luidruchtige beatmuziek, waarbij men ‘muziek’ dikwijls tussen aanhalingstekens kan plaatsen. Maar moderne muziek is veel complexer. En hiermee bedoel ik dan nog niet eens jazz of de moderne klassieke muziek – hoe contradictorisch dat ook moge klinken – maar wel een diversiteit in het fenomeen zelf. Dikwijls is de enige maatstaf van vergelijking zelfs enkel het ritme. Trouwens, naast beat vinden we nog soul, undergrond, folksong, om er maar enkele te noemen, en dan ook nog een genre, dat men vroeger wel eens ‘psychedelic’ noemde, een term die nu reeds duidelijk verouderd en onjuist is.
De beoefenaars van ‘psychedelic music’ (laten we het zo maar noemen, daar er dus nog geen andere naam voor bestaat) zijn o.a. The Beatles, The Rolling Stones en Donovan en, in het Nederlandse taalgebied, Boudewijn De Groot, maar allen in hun tweede periode. En dat is dan weer typisch: de Beatles en de Stones evolueerden naar dit genre vertrekkende van beat; Donovan en Boudewijn deden het langs de folkmusic om.
De twee polen, van waaruit dit genre ontstaan is en nog steeds invloed ondervindt, zijn dus duidelijk beat- en folkmusic. Vooraleer over deze muzikale wederzijdse invloed uit te wijden, stippen wij (*) eerst aan dat ook de kledij meegeëvolueerd is. In plaats van de leren jasjes (beat) of de versleten bluejeans (folk) dragen de beoefenaars van dit genre nu helgekleurde gewaden (ja, echt, de term is niet literair) met sterk Oosterse inslag en in de ban van de Flower-Power-beweging (bloemmotieven).
Wat nu die wederzijdse invloed betreft, de ‘psychedelic music’ kenmerkt zich door een grotere dissonantie, totaal nieuwe klankeffecten en een zinvoller tekst, dit alles overgoten, voor zover dat nog mogelijk is, met een flinke dosis ritme. Dus op muzikaal gebied is de invloed van de beatmuziek sterker dan van folk, maar tekstueel is het net omgekeerd. Alhoewel de vertolkers steeds hun persoonlijkheid behouden, is er toch een duidelijke invloed merkbaar van de Beatles (en dan nog eerder van George Harrison dan van het duo Lennon-McCartney, denk ik) en van Bob Dylan. Om onverklaarbare redenen schijnt ook Edgar Allan Poe tekstueel en Johann Sebastian Bach (cfr. ‘A whiter shade of pale’) muzikaal een grote invloed uit te oefenen.”

Jan Segers

Referentie
The Beatles, Sgt.Pepper’s Lonely Hearts Club Band (EMI): door sommigen de beste elpee aller tijden genoemd; het is zeker een belangrijk tijdsdocument, maar m.i. niet eens de beste elpee van The Beatles.
Jimi Hendrix, Greatest hits (Barclay 921 020): schitterende verzamelelpee.
Janis Joplin, In concert (CBS S67241): dubbele live-elpee van Janis.
Procol Harum, Portrait (Polydor 2343 069): goede verzamelelpee van de oude Harum-hits, vooral wegens de lage prijs.

(*) Een noot van vandaag: ik dacht altijd dat ik die vervelende manier om in de wij-vorm te schrijven van De Rode Vaan had overgehouden, waarbij de eigen mening moest wijken voor die van het collectief (zonder dat ik daar erg onder geleden heb, hoor, dat wil ik er al meteen aan toevoegen), maar blijkbaar schreef ik dus tien jaar eerder reeds in de wij-vorm! Misschien was het wel het college dat ons dat heeft geleerd. Misschien moest daar ook de eigen mening opgaan in die van het collectief? En dààr heb ik daar wel van afgezien, dat kan ik u verzekeren!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.